《中国文化常识》 Chương 8: 中国工艺美术 (Công Nghệ Mỹ Thuật & Thủ Công Truyền Thống) - Số Hóa Kèm Ảnh Gốc

Đọc & học trọn vẹn Chương 8: 中国工艺美术 (Công Nghệ Mỹ Thuật & Thủ Công Truyền Thống) trích sách 《中国文化常识》 (Thường Thức Văn Hóa Trung Quốc). Đầy đủ chữ Hán, Pinyin, dịch Việt, ảnh cắt từ sách và từ vựng Hán Việt.
Mục lục chương (21 phần)
- Chương 8: 中国工艺美术 — Công Nghệ Mỹ Thuật & Thủ Công Truyền Thống
- 1. Toàn Văn Văn Bản Chữ Hán, Phiên Âm Pinyin, Dịch Nghĩa & Ảnh Minh Họa Cắt Từ Sách
- 1 概述 (Khái Quát)
- 2 唐三彩 (Gốm Màu Đường Tam Thái — Sắc Màu Thịnh Đường)
- 3 瓷器 (Gốm Sứ Trung Hoa & Sứ Cảnh Đức Trấn)
- 4 景泰蓝 (Pháp Lam Cảnh Thái Lam — Đỉnh Cao Thủ Công Mỹ Nghệ Cố Cung)
- 5 扇子 (Nghệ Thuật Quạt Giấy & Thư Họa Đề Phiến)
- 6 风筝 (Diều Bay Truyền Thống Từ Lỗ Ban Đến Duy Phường)
- 7 灯彩 (Đèn Hoa Đăng & Hội Đèn Lồng Nguyên Tiêu)
- 8 刺绣 (Tứ Đại Danh Tú Thêu Tay (Tô, Tương, Việt, Thục))
- 9 丝绸 (Con Đường Tơ Lụa & Nghệ Thuật Dệt Lụa Cổ Đại)
- 10 蜡染和蓝印花布 (Nhuộm Sáp & Vải Hoa Lam Dân Gian)
- 11 剪纸 (Nghệ Thuật Cắt Giấy Dân Gian — Di Sản Phi Vật Thể Nhân Loại)
- 12 玉雕 (Điêu Khắc Ngọc Quý — Vẻ Đẹp Quân Tử Như Ngọc)
- 13 石狮 (Tượng Sư Tử Đá Canh Cổng — Biểu Tượng Uy Vũ & Cát Tường)
- 14 文房四宝 (Văn Phòng Tứ Bảo: Bút Hồ, Mực Huy, Giấy Tuyên, Nghiên Đoan)
- 2. Bảng Tra Cứu Từ Vựng & Thuật Ngữ Văn Hóa Cốt Lõi Chương 8 (Kèm Âm Hán Việt)
- 3. Bài Tập Trắc Nghiệm Củng Cố Kiến Thức Văn Hóa Chương 8 (Có Đáp Án)
- 4. Điều Hướng & Khám Phá Trọn Bộ 10 Chương 《中国文化常识》
- Trọn Bộ 10 Chương 《中国文化常识》 (Thường Thức Văn Hóa Trung Quốc)
- Nguồn gốc ấn bản & Tham khảo học thuật
Chương 8 của sách 《中国文化常识》 tôn vinh bàn tay tài hoa của các nghệ nhân cổ đại qua 14 chuyên đề thủ công mỹ nghệ danh bất hư truyền: Gốm màu Đường Tam Thái (唐三彩), Đỉnh cao Sứ Cảnh Đức Trấn (瓷器), Pháp lam Cảnh Thái Lam (景泰蓝), Nghệ thuật Quạt giấy (扇子), Diều bay truyền thống (风筝), Đèn lồng hoa đăng (灯彩), Tứ đại danh tú thêu tay (刺绣), Con đường Tơ lụa (丝绸), Kỹ thuật nhuộm sáp và vải hoa lam (蜡染和蓝印花布), Nghệ thuật Cắt giấy dân gian (剪纸), Điêu khắc ngọc quý (玉雕), Tượng Sư tử đá canh cổng (石狮) và Văn phòng tứ bảo (文房四宝).
Chương 8: 中国工艺美术 — Công Nghệ Mỹ Thuật & Thủ Công Truyền Thống
Phạm vi: Tr. 185 – 216 (PDF tr. 198 – 229). Toàn bộ văn bản chữ Hán trong bài viết được số hóa nguyên bản từ ấn phẩm song ngữ Trung – Anh do Quốc Vụ Viện Kiều Vụ Biện Công Thất & Hanban phát hành, đi kèm hình ảnh chụp scan trực tiếp từ trang sách.
Bảng Điều Khiển Học Tập Tương Tác
Ẩn/hiện Pinyin, bản dịch tiếng Việt hoặc chuyển đổi Giản thể ↔ Phồn thể.
1. Toàn Văn Văn Bản Chữ Hán, Phiên Âm Pinyin, Dịch Nghĩa & Ảnh Minh Họa Cắt Từ Sách
Dưới đây là chi tiết từng chuyên đề trong Chương 8 của sách 《中国文化常识》. Mọi câu từ đều giữ nguyên bản văn tự gốc, phiên âm Ruby Pinyin W3C sắc nét cùng hình ảnh minh họa chân thực từ trang sách:
1 概述 (Khái Quát)
Tr. 186 – 187 (PDF tr. 199 – 200)
中国的手工艺品门类繁多,工艺精湛,在世界上享有极高的声誉。勤劳智慧的中国民间艺人,利用玉石、陶瓷、金属、丝绸、木竹、纸张等各种原材料,创造出了无数巧夺天工、美轮美奂的艺术珍品。这些手工艺品不仅装点了人们的生活,丰富了人们的精神世界,而且成为中华文化的重要载体,代代相传,生生不息。中國的手工藝品門類繁多,工藝精湛,在世界上享有極高的聲譽。勤勞智慧的中國民間藝人,利用玉石、陶瓷、金屬、絲綢、木竹、紙張等各種原材料,創造出了無數巧奪天工、美輪美奐的藝術珍品。這些手工藝品不僅裝點了人們的生活,豐富了人們的精神世界,而且成為中華文化的重要載體,代代相傳,生生不息。
👉 Đồ thủ công mỹ nghệ của Trung Quốc có chủng loại vô cùng phong phú, kỹ nghệ chế tác tinh xảo tuyệt luân và nhận được sự ngưỡng mộ tột bậc trên toàn thế giới. Những người nghệ nhân dân gian cần cù và giàu trí tuệ đã tận dụng mọi nguồn vật liệu phong phú của tự nhiên — từ ngọc đá, gốm sứ, kim loại quý đến tơ lụa, gỗ tre, giấy mộc — để sáng tạo nên biết bao tác phẩm nghệ thuật trác tuyệt tựa như cướp đoạt công khéo của trời xanh (xảo đoạt thiên công). Những món đồ thủ công tinh tế ấy không chỉ tô điểm cho cuộc sống sinh hoạt thường nhật, làm phong phú thêm đời sống tinh thần của con người, mà còn trở thành phương tiện chuyển tải quan trọng của nền văn hóa Trung Hoa, được gìn giữ và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác với sức sống bất diệt.
2 唐三彩 (Gốm Màu Đường Tam Thái — Sắc Màu Thịnh Đường)
Tr. 188 – 189 (PDF tr. 201 – 202)
唐三彩是中国唐代生产的一种低温釉陶器。因为它的釉彩以黄、绿、白三种颜色为主,所以人们称它为“唐三彩”。实际上,除了这三种主要颜色外,唐三彩还有赭、蓝、紫等多种颜色。唐三彩是在汉代铅釉陶的基础上发展起来的,盛行于唐代开元年间。唐三彩主要用作随葬品,它的出现与唐代的厚葬之风有着密切的关系。唐三彩是中國唐代生產的一種低溫釉陶器。因為它的釉彩以黃、綠、白三種顏色為主,所以人們稱它為“唐三彩”。實際上,除了這三種主要顏色外,唐三彩還有赭、藍、紫等多種顏色。唐三彩是在漢代鉛釉陶的基礎上發展起來的,盛行於唐代開元年間。唐三彩主要用作隨葬品,它的出現與唐代的厚葬之風有著密切的關係。
👉 Đường Tam Thải là một loại đồ gốm nung tráng men màu ở nhiệt độ thấp (khoảng 800°C) được sản xuất vào thời nhà Đường tại Trung Quốc. Bởi vì lớp men màu phủ trên bề mặt gốm chủ yếu sử dụng ba gam màu: vàng, xanh lục và trắng, nên người đời quen gọi là “Đường Tam Thải”. Trên thực tế, ngoài ba sắc màu cơ bản nói trên, đồ gốm Đường Tam Thải còn có thêm các sắc màu nâu đỏ, tím nhạt và đặc biệt là sắc xanh lam coban vô cùng quý hiếm. Đồ gốm Đường Tam Thải được kế thừa và phát triển từ kỹ thuật làm gốm men chì thời nhà Hán và cực thịnh vào thời kỳ Khai Nguyên thịnh Đường (thời Đường Huyền Tông). Đường Tam Thải chủ yếu được dùng làm đồ tùy táng (minh khí) chôn theo trong lăng mộ quý tộc, sự ra đời của nó gắn liền với phong tục mai táng xa hoa thịnh hành đương thời.
唐三彩的造型丰富多彩,主要有人物、动物和器皿三大类。人物俑有武士、文官、侍女等;动物俑有马、骆驼、牛、羊等,其中以马和骆驼最为生动传神。唐三彩马体态矫健,神采奕奕;骆驼则高大魁梧,背上驮着丝绸、水壶,甚至还载着西域乐手,再现了当年丝绸之路上的繁荣景象。唐三彩色彩绚丽,造型逼真,不仅具有很高的艺术价值,而且为研究唐代的中外文化交流、服饰民俗提供了重要的实物依据。唐三彩的造型豐富多彩,主要有人物、動物和器皿三大類。人物俑有武士、文官、侍女等;動物俑有馬、駱駝、牛、羊等,其中以馬和駱駝最為生動傳神。唐三彩馬體態矯健,神采奕奕;駱駝則高大魁梧,背上馱著絲綢、水壺,甚至還載著西域樂手,再現了當年絲綢之路上的繁榮景象。唐三彩色彩絢麗,造型逼真,不僅具有很高的藝術價值,而且為研究唐代的中外文化交流、服飾民俗提供了重要的實物依據。
👉 Kiểu dáng tạo hình của Đường Tam Thải vô cùng phong phú và sinh động, chủ yếu chia thành ba mảng lớn: tượng nhân vật, tượng động vật và các loại đồ dùng gia đình (bình, chén, đĩa, lư hương). Tượng nhân vật có dũng sĩ oai nghiêm, quan văn điềm đạm, thiên vương trừ tà và các nàng thị nữ búi tóc cao thanh tú; tượng động vật có ngựa chiến, lạc đà, trâu, cừu, chó, trong đó xuất thần nhất là tượng ngựa và tượng lạc đà. Ngựa Tam Thải có thân hình vạm vỡ, bốn chân săn chắc, bờm cắt tỉa gọn gàng và ánh mắt ngời sáng; còn lạc đà thì cao lớn sừng sững, trên lưng thồ những cuộn lụa tơ tằm, bầu rượu bằng da, thậm chí chở cả một ban nhạc gồm các nhạc công người Hồ Tây Vực đang thổi sáo gảy tỳ bà — tái hiện sống động khung cảnh buôn bán tấp nập trên Con đường Tơ lụa huyền thoại. Đồ gốm Đường Tam Thải sắc màu rực rỡ hòa quyện tự nhiên, đường nét tả thực sống động, không chỉ mang giá trị nghệ thuật tạo hình đỉnh cao mà còn là nguồn tư liệu hiện vật quý báu phục vụ nghiên cứu giao lưu văn hóa Đông – Tây và trang phục tập tục thời thịnh Đường.
3 瓷器 (Gốm Sứ Trung Hoa & Sứ Cảnh Đức Trấn)
Tr. 190 – 191 (PDF tr. 203 – 204)
中国是瓷器的故乡。在英语中,“中国”和“瓷器”是同一个单词(china)。早在商代,中国就已经出现了原始青瓷。到了唐代,形成了“南青北白”的瓷器格局,即南方的越窑青瓷和北方的邢窑白瓷。宋代是中国瓷器发展史上的黄金时期,官窑、哥窑、汝窑、定窑、钧窑被称为宋代“五大名窑”。这些名窑生产的瓷器各具特色,代表了宋代瓷器工艺的最高水平。中國是瓷器的故鄉。在英語中,“中國”和“瓷器”是同一個單詞(china)。早在商代,中國就已經出現了原始青瓷。到了唐代,形成了“南青北白”的瓷器格局,即南方的越窯青瓷和北方的邢窯白瓷。宋代是中國瓷器發展史上的黃金時期,官窯、哥窯、汝窯、定窯、鈞窯被稱為宋代“五大名窯”。這些名窯生產的瓷器各具特色,代表了宋代瓷器工藝的最高水平。
👉 Trung Quốc là quê hương bản quán của đồ gốm sứ; trong tiếng Anh từ “China” (Trung Quốc) và “china” (đồ sứ) đều chung một từ vựng viết hoa hay viết thường. Ngay từ thời nhà Thương, người Trung Quốc đã chế tạo ra đồ sứ men xanh nguyên thủy (nguyên thủy thanh sứ). Đến thời Đường, hình thành nên cục diện gốm sứ nổi tiếng “Nam Thanh Bắc Bạch”: phía nam có dòng sứ men ngọc thanh tao của Lò Việt (Việt diêu - Chiết Giang) và phía bắc có dòng sứ men trắng tinh khôi như tuyết của Lò Hình (Hình diêu - Hà Bắc). Sang thời Tống, nghệ thuật làm sứ bước vào kỷ nguyên hoàng kim rực rỡ nhất trong lịch sử, nổi bật với “Ngũ đại danh diêu” lừng lẫy: Lò Quan, Lò Ca, Lò Nhữ, Lò Định và Lò Quân. Đồ sứ do năm đại danh lò này sản xuất mỗi nơi một vẻ độc đáo riêng biệt, đại diện cho đỉnh cao tuyệt đối của nghệ thuật gốm sứ cổ điển.
元代以后,江西景德镇逐渐成为全国的制瓷中心,被称为“瓷都”。景德镇生产的瓷器以“白如玉、明如镜、薄如纸、声如磬”的四大特色闻名于世。青花瓷、粉彩瓷、青花玲珑瓷、薄胎瓷被誉为景德镇的“四大名瓷”。其中,青花瓷是用含氧化钴的颜料在瓷坯上描绘花纹,然后施一层透明釉,经高温一次烧成的瓷器。青花瓷白蓝相映,幽靓雅致,是中国瓷器中最具代表性的品种之一。元代以後,江西景德鎮逐漸成為全國的制瓷中心,被稱為“瓷都”。景德鎮生產的瓷器以“白如玉、明如鏡、薄如紙、聲如磬”的四大特色聞名於世。青花瓷、粉彩瓷、青花玲瓏瓷、薄胎瓷被譽為景德鎮的“四大名瓷”。其中,青花瓷是用含氧化鈷的顏料在瓷坯上描繪花紋,然後施一層透明釉,經高溫一次燒成的瓷器。青花瓷白藍相映,幽靚雅緻,是中國瓷器中最具代表性的品種之一。
👉 Từ thời nhà Nguyên trở đi, Cảnh Đức Trấn (tỉnh Giang Tây) dần vươn lên trở thành trung tâm sản xuất gốm sứ lớn nhất của cả nước, được cả thế giới tôn vinh là “Kinh đô gốm sứ (Sứ đô)”. Đồ sứ do Cảnh Đức Trấn chế tác nổi danh khắp bốn biển nhờ bốn đặc trưng hoàn hảo: “Trắng như ngọc, sáng như gương, mỏng như giấy và kêu vang như tiếng khánh (bạch như ngọc, minh như kính, bạc như chỉ, thanh như khánh)”. Bốn dòng sứ thượng hạng được mệnh danh là “Tứ đại danh sứ” của Cảnh Đức Trấn gồm: Sứ Thanh hoa (men lam trên nền trắng), Sứ Phấn thải (vẽ màu men nhiều lớp tinh tế), Sứ Thanh hoa Linh lung (kỹ thuật đục lỗ lộng rỗng thấu quang như mắt ngọc rồi tráng men trong) và Sứ Bạc thai (sứ vỏ trứng mỏng tang siêu nhẹ). Trong đó, Sứ Thanh hoa sử dụng quặng màu oxit coban vẽ trực tiếp lên cốt phôi đất sét thô, sau đó phủ một lớp men trong suốt rồi đưa vào lò nung ở nhiệt độ cao trên 1.300°C; sắc lam cổ kính tương phản với men trắng ngà tinh khiết tạo nên phong vị tao nhã u tịch bậc nhất của nghệ thuật phương Đông.
薄胎瓷又叫蛋壳瓷,瓷胎薄如蝉翼,透光透亮,巧夺天工。明清时期,中国的瓷器大量出口到欧洲、亚洲和美洲各国,成为中外贸易和文化交流的重要纽带。中国瓷器以其优美的造型、精湛的工艺和丰富的文化内涵,征服了全世界,成为中华文明的一张亮丽名片。薄胎瓷又叫蛋殼瓷,瓷胎薄如蟬翼,透光透亮,巧奪天工。明清時期,中國的瓷器大量出口到歐洲、亞洲和美洲各國,成為中外貿易和文化交流的重要紐帶。中國瓷器以其優美的造型、精湛的工藝和豐富的文化內涵,征服了全世界,成為中華文明的一張亮麗名片。
👉 Sứ Bạc thai còn được gọi là “Sứ vỏ trứng”, có thành xương sứ mỏng manh như cánh ve sầu, ánh sáng xuyên qua trong suốt, nhẹ tựa làn mây, đạt tới độ khéo léo đoạt công của trời đất. Vào thời Minh và Thanh, hàng triệu kiện đồ gốm sứ Trung Hoa đã được xuất khẩu bằng đường biển sang các nước châu Âu, châu Á và châu Mỹ, trở thành sợi dây liên kết kinh tế và văn hóa vô cùng quan trọng trên thế giới. Đồ gốm sứ Trung Hoa với kiểu dáng trang nhã, kỹ nghệ tuyệt đỉnh và chiều sâu trầm tích văn hóa đã chinh phục toàn thể nhân loại, trở thành một tấm danh thiếp rực rỡ nhất của nền văn minh Hoa Hạ.
4 景泰蓝 (Pháp Lam Cảnh Thái Lam — Đỉnh Cao Thủ Công Mỹ Nghệ Cố Cung)
Tr. 192 – 193 (PDF tr. 205 – 206)
景泰蓝,又名“铜胎掐丝珐琅”,是中国特种金属工艺品之一。它是在铜质的胎型上,用柔软的扁铜丝捏成各种花纹图案并焊接上去,然后在花纹空白处填入各种颜色的珐琅釉料,经过焙烧、打磨、镀金等复杂工序制成。因为这种工艺在明代景泰年间(公元1450—1456年)最为盛行,而且使用的珐琅釉料多以孔雀蓝色为主,所以被称为“景泰蓝”。景泰蓝不仅用于制作瓶、盘、碗、盒等实用器具,还常用来制作各种陈设品。景泰藍,又名“銅胎掐絲琺琅”,是中國特種金屬工藝品之一。它是在銅質的胎型上,用柔軟的扁銅絲捏成各種花紋圖案並焊接上去,然後在花紋空白處填入各種顏色的琺琅釉料,經過焙燒、打磨、鍍金等複雜工序製成。因為這種工藝在明代景泰年間(公元1450—1456年)最為盛行,而且使用的琺琅釉料多以孔雀藍色為主,所以被稱為“景泰藍”。景泰藍不僅用於製作瓶、盤、碗、盒等實用器具,還常用來製作各種陳設品。
👉 Cảnh Thái Lam, tên chuyên môn là “Đồng thai kháp ti pháp lam (Đồ tráng men pháp lam uốn sợi đồng trên phôi đồng)”, là một trong những ngành thủ công mỹ nghệ kim hoàn đặc sắc bậc nhất của Trung Quốc. Nghệ nhân dùng những sợi dây đồng mảnh dẹt uốn nắn thành muôn vàn hình hoa văn tinh xảo (hoa lá, chim muông, rồng phượng) rồi hàn cố định lên cốt phôi bằng đồng; tiếp đó dùng các loại bột men khoáng pháp lam ngũ sắc chấm tỉ mỉ vào từng ô trống giữa các sợi đồng rồi đem nung lửa ở nhiệt độ cao, trải qua nhiều lần chấm men nung lửa, mài nhẵn bóng và mạ vàng ròng các đường chỉ đồng. Do kỹ nghệ này phát triển đạt tới đỉnh cao hoàn mỹ vào niên hiệu Cảnh Thái đời vua Minh Đại Tông (1450 – 1456) và màu men nền chủ đạo thường dùng màu xanh lam lông công tuyệt đẹp, nên dân gian trân trọng gọi là “Cảnh Thái Lam”. Đồ Cảnh Thái Lam không chỉ dùng chế tác các vật phẩm cung đình như bình hoa, đĩa, bát, hộp ngọc mà còn làm đồ bài trí hoàng gia nguy nga tráng lệ.
景泰蓝的制作工艺十分复杂,综合了青铜工艺、陶瓷工艺以及传统的绘画和雕刻技艺。一件景泰蓝作品需要经过制胎、掐丝、点蓝、烧蓝、磨光、镀金等六道主要工序,完全靠手工完成。景泰蓝造型典雅庄重,色彩富丽堂皇,金碧交辉,具有鲜明的民族风格和浓郁的宫廷艺术特色。景泰蓝与雕漆、玉雕、象牙雕刻等一起,被誉为北京传统工艺的“四大名旦”。今天,景泰蓝不仅是中国国宴和外事礼品的重要选择,而且作为国家级非物质文化遗产,受到了精心的保护与传承。景泰藍的製作工藝十分複雜,綜合了青銅工藝、陶瓷工藝以及傳統的繪畫和雕刻技藝。一件景泰藍作品需要經過制胎、掐絲、點藍、燒藍、磨光、鍍金等六道主要工序,完全靠手工完成。景泰藍造型典雅莊重,色彩富麗堂皇,金碧交輝,具有鮮明的民族風格和濃郁的宮廷藝術特色。景泰藍與雕漆、玉雕、象牙雕刻等一起,被譽為北京傳統工藝的“四大名旦”。今天,景泰藍不僅是中國國宴和外事禮品的重要選擇,而且作為國家級非物質文化遺產,受到了精心的保護與傳承。
👉 Quy trình chế tác Cảnh Thái Lam vô cùng phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn của cả kỹ nghệ đúc đồng, nghệ thuật gốm sứ, hội họa và điêu khắc kim hoàn cổ truyền. Để hoàn thành một tác phẩm phải trải qua 6 công đoạn thủ công nghiêm ngặt: Chế phôi đồng, Uốn sợi đồng gắn hoa văn, Chấm men màu, Nung men lửa, Mài nhẵn bằng đá mài và than củi, cuối cùng là Mạ vàng ròng điện phân. Tác phẩm Cảnh Thái Lam có tạo hình trang trọng quý phái, màu sắc lộng lẫy uy nghiêm, sắc vàng của kim loại hòa quyện cùng sắc men ngọc ngũ sắc toát lên phong thái cung đình rực rỡ. Cảnh Thái Lam cùng với Điêu tất (sơn mài khắc), Ngọc điêu (khắc ngọc) và Nha điêu (khắc ngà) được suy tôn là “Tứ đại danh đán” của nghệ thuật thủ công đất Bắc Kinh cổ kính (nằm trong danh sách Yến Kinh Bát Tuyệt). Ngày nay, Cảnh Thái Lam luôn là món quốc bảo được chọn làm quốc lễ ngoại giao trao tặng các nguyên thủ thế giới.
5 扇子 (Nghệ Thuật Quạt Giấy & Thư Họa Đề Phiến)
Tr. 194 – 195 (PDF tr. 207 – 208)
风筝,在中国古代又叫“纸鸢”、“纸鹞”。它发明于春秋时期,距今已有2000多年的历史。相传最早的风筝是由墨子用木头制成的,叫“木鸢”。后来,鲁班用竹子改进了制作风筝的材料。东汉蔡伦改进造纸术以后,人们开始用纸来糊制风筝,风筝的制作变得更加方便和普及。五代时期,有人在纸鸢上系上竹笛,风吹入笛管,发出像古筝一样的声音,从此有了“风筝”的名称。风筝最初主要用于军事上的测量距离、传递情报和侦察敌情,唐代以后逐渐演变成一种广受人们喜爱的民间娱乐活动。風箏,在中國古代又叫“紙鳶”、“紙鷂”。它發明於春秋時期,距今已有2000多年的歷史。相傳最早的風箏是由墨子用木頭製成的,叫“木鳶”。後來,魯班用竹子改進了製作風箏的材料。東漢蔡倫改進造紙術以後,人們開始用紙來糊制風箏,風箏的製作變得更加方便和普及。五代時期,有人在紙鳶上繫上竹笛,風吹入笛管,發出像古箏一樣的聲音,從此有了“風箏”的名稱。風箏最初主要用於軍事上的測量距離、傳遞情報和偵察敵情,唐代以後逐漸演變成一種廣受人們喜愛的民間娛樂活動。
👉 Diều, thời cổ đại Trung Quốc còn được gọi là “Chỉ diên” hay “Chỉ diêu” (con diều bằng giấy hình chim diều hâu). Cánh diều được phát minh từ thời Xuân Thu cách đây hơn 2.000 năm; tương truyền nhà triết học Mặc Tử đã mất ba năm ròng rã đẽo gọt gỗ để làm thành chiếc “Mộc diên” (chim gỗ biết bay) đầu tiên trong lịch sử. Về sau bậc thầy mộc Lỗ Ban đã cải tiến dùng thanh tre mảnh làm khung diều để bay cao hơn. Sau khi Thái Luân thời Đông Hán cải tiến kỹ thuật làm giấy, người dân bắt đầu dùng giấy dai bồi dán lên khung tre, giúp việc chế tạo cánh diều trở nên nhẹ nhàng, tiện lợi và phổ biến rộng rãi. Thời Ngũ Đại, có người gắn những ống sáo trúc nhỏ lên thân diều giấy; khi diều bay lên trời cao, gió thổi luồn qua ống sáo phát ra âm thanh vi vu thánh thót tựa như tiếng đàn tranh trên tầng mây, từ đó mà có tên gọi thi vị là “Phong Tranh” (đàn tranh trong gió). Cánh diều ban đầu chủ yếu phục vụ quân sự để đo đạc khoảng cách trận địa, phát tín hiệu tình báo và thám thính địch tình; từ thời Đường trở đi mới dần chuyển hóa thành một trò chơi dân gian tao nhã ngoài trời được già trẻ gái trai vô cùng yêu mến.
中国风筝的造型千姿百态,常见的有鸟形、兽形、昆虫形以及神话人物等。其中,山东潍坊的风筝最为著名,潍坊因此被誉为“世界风筝都”。潍坊的龙头蜈蚣风筝长达数百米,在空中飞翔时蜿蜒起伏,十分壮观。每年春天,人们在清明前后放风筝,不仅是一项强身健体的体育活动,还寄托了人们消灾免难、祈求吉祥的美好愿望。古人在放风筝时,常常把自己的烦恼和疾病写在风筝上,待风筝飞到高空时,剪断引线,任其随风飘去,象征着带走了灾难与霉运。中國風箏的造型千姿百態,常見的有鳥形、獸形、昆蟲形以及神話人物等。其中,山東濰坊的風箏最為著名,濰坊因此被譽為“世界風箏都”。濰坊的龍頭蜈蚣風箏長達數百米,在空中飛翔時蜿蜒起伏,十分壯觀。每年春天,人們在清明前後放風箏,不僅是一項強身健體的體育活動,還寄託了人們消災免難、祈求吉祥的美好願望。古人在放風箏時,常常把自己的煩惱和疾病寫在風箏上,待風箏飛到高空時,剪斷引線,任其隨風飄去,象徵著帶走了災難與黴運。
👉 Kiểu dáng diều truyền thống Trung Hoa muôn hình vạn trạng, phổ biến nhất là hình chim chóc, muông thú, cánh bướm, chuồn chuồn và các nhân vật thần thoại (như Tôn Ngộ Không, Bát Tiên quá hải...). Trong đó, diều của thành phố Duy Phường (tỉnh Sơn Đông) nức danh khắp hoàn cầu, giúp Duy Phường được mệnh danh là “Thủ đô diều của thế giới”. Chiếc diều rồng đầu rồng mình rết (Long đầu ngô công phong tranh) của Duy Phường có thể dài tới hàng trăm mét; khi thả bay lên trời cao uốn lượn nhấp nhô tựa như rồng thần bay lượn giữa mây xanh vô cùng tráng quan. Hằng năm vào mùa xuân dịp tiết Thanh minh, người dân lại rủ nhau đi thả diều nơi bãi cỏ thoáng đãng, vừa rèn luyện thể lực thư giãn gân cốt lại vừa gửi gắm ước nguyện cầu an lành cát tường. Người xưa khi thả diều thường viết những điều muộn phiền, ốm đau bệnh tật lên cánh diều; khi diều bay tít lên chín tầng mây thì cắt đứt sợi dây cước để cánh diều cuốn theo chiều gió bay mất hút, ngụ ý xua tan mọi rủi ro đen đủi (phóng tai) và đón nhận may mắn, trường thọ.
6 风筝 (Diều Bay Truyền Thống Từ Lỗ Ban Đến Duy Phường)
Tr. 196 – 197 (PDF tr. 209 – 210)
彩灯,又称灯彩、花灯,是中国传统工艺品中的奇葩。每逢农历正月十五元宵节,中国民间有观灯、赏灯的习俗,这一天也被称为“灯节”。花灯的起源与佛教有着密切的关系。东汉明帝为了弘扬佛法,下令在正月十五夜里宫廷和寺院“燃灯表佛”。后来,这一宗教仪式逐渐演变成民间的盛大节日习俗。到了唐代,元宵观灯盛况空前,不仅宫廷张灯结彩,民间也彻夜狂欢。宋代以后,花灯的制作工艺更加精巧,品种更加繁多,元宵灯会也成为一年中最热闹的民俗活动之一。彩燈,又稱燈綵、花燈,是中國傳統工藝品中的奇葩。每逢農曆正月十五元宵節,中國民間有觀燈、賞燈的習俗,這一天也被稱為“燈節”。花燈的起源與佛教有著密切的關係。東漢明帝為了弘揚佛法,下令在正月十五夜裡宮廷和寺院“燃燈表佛”。後來,這一宗教儀式逐漸演變成民間的盛大節日習俗。到了唐代,元宵觀燈盛況空前,不僅宮廷張燈結綵,民間也徹夜狂歡。宋代以後,花燈的製作工藝更加精巧,品種更加繁多,元宵燈會也成為一年中最熱鬧的民俗活動之一。
👉 Đèn lồng màu, còn gọi là hoa đăng hay đăng thải, là một nét tinh hoa rực rỡ trong nghệ thuật thủ công truyền thống Trung Hoa. Cứ mỗi dịp rằm tháng Giêng âm lịch (Tết Nguyên tiêu), khắp nơi trên đất nước Trung Quốc lại rộn ràng phong tục ngắm đèn hoa đăng, nên ngày này còn được gọi là “Lễ hội Đèn lồng (Đăng tiết)”. Nguồn gốc của hoa đăng có mối liên hệ mật thiết với Phật giáo: Hán Minh Đế thời Đông Hán để hoằng dương Phật pháp đã hạ lệnh vào đêm rằm tháng Giêng toàn bộ cung đình và tự viện phải “thắp đèn cúng Phật”; về sau nghi thức tôn giáo trang nghiêm này dần chuyển hóa thành ngày hội văn hóa dân gian tưng bừng. Đến thời Đường, đêm hội hoa đăng Nguyên tiêu đạt tới cảnh giới hoành tráng chưa từng có: không chỉ hoàng cung chăng đèn kết hoa rực sáng mà thứ dân cũng đổ ra đường mở hội thâu đêm. Từ thời Tống về sau, kỹ nghệ chế tác hoa đăng ngày càng tinh xảo, phong phú và hội đèn Nguyên tiêu trở thành ngày hội dân gian náo nhiệt nhất trong năm.
中国花灯种类繁多,按材质分有纸灯、绢灯、纱灯、竹灯等;按造型分有宫灯、龙灯、花卉灯……走马灯是花灯中最具特色的一种,它利用蜡烛燃烧产生的热空气上升推动轮翼旋转,使剪纸人马图案在灯内旋转映照在灯面上,犹如千军万马奔腾,非常奇妙。在古代,这可以说是最早利用热动力学原理的民间玩具。除了观灯,人们还在灯上挂上谜语供人猜测,叫“猜灯谜”,这为灯节增添了浓郁的文化趣味。今天,彩灯艺术依然活跃在人们的生活中,各种大型主题灯会不仅点亮了节日的夜空,更展现了民间工艺的无穷魅力。中國花燈種類繁多,按材質分有紙燈、絹燈、紗燈、竹燈等;按造型分有宮燈、龍燈、花卉燈……走馬燈是花燈中最具特色的一種,它利用蠟燭燃燒產生的熱空氣上升推動輪翼旋轉,使剪紙人馬圖案在燈內旋轉映照在燈面上,猶如千軍萬馬奔騰,非常奇妙。在古代,這可以說是最早利用熱動力學原理的民間玩具。除了觀燈,人們還在燈上掛上謎語供人猜測,叫“猜燈謎”,這為燈節增添了濃郁的文化趣味。今天,彩燈藝術依然活躍在人們的生活中,各種大型主題燈會不僅點亮了節日的夜空,更展現了民間工藝的無窮魅力。
👉 Hoa đăng Trung Hoa có chủng loại muôn màu muôn vẻ: phân theo chất liệu có đèn giấy mộc, đèn lụa tơ tằm, đèn voan mỏng, đèn nan tre; phân theo kiểu dáng có Đèn Cung đình lộng lẫy, Đèn rồng uốn lượn, Đèn hoa sen... Độc đáo và thú vị bậc nhất trong các dòng hoa đăng là chiếc “Đèn Kéo Quân (Tẩu mã đăng)”: nó lợi dụng luồng không khí nóng bốc lên từ ngọn nến cháy để đẩy các cánh quạt giấy phía trên quay tròn, kéo theo những hình nhân kỵ mã cắt bằng giấy bên trong quay tít và in bóng chuyển động lên mặt lụa ngoài, nhìn như hàng ngàn chiến mã đang phi nước đại xông trận — đây được xem là món đồ chơi dân gian sớm nhất ứng dụng nguyên lý nhiệt động lực học trong lịch sử. Cùng với việc ngắm đèn, người xưa còn dán các câu đố văn học lên thành đèn để mọi người cùng suy đoán, gọi là “Đoán câu đố đèn (Giai đăng mê)”, tạo nên nét đẹp tao nhã đậm chất trí tuệ. Ngày nay nghệ thuật hoa đăng vẫn bừng sáng trong nhịp sống đương đại, thắp sáng màn đêm các lễ hội và phô diễn sức hút kỳ diệu của bàn tay người nghệ nhân.
7 灯彩 (Đèn Hoa Đăng & Hội Đèn Lồng Nguyên Tiêu)
Tr. 198 – 199 (PDF tr. 211 – 212)
刺绣,古代称“针绣”,是用绣针引彩线,按设计好的图案在织物上刺缀运针,以绣迹构成图案的一种传统手工艺。中国的刺绣有着悠久的历史。早在商周时期,中国就已经有了刺绣工艺。到了汉代,刺绣工艺已经达到了相当高的水平,长沙马王堆汉墓出土的大量刺绣品,充分展示了古代绣工的高超技艺。唐宋时期,刺绣不仅广泛应用于服饰、日用品,还受到中国画的影响,出现了以摹仿名家书画为主的纯艺术性刺绣,使刺绣艺术进入了一个新的境界。刺繡,古代稱“針繡”,是用繡針引綵線,按設計好的圖案在織物上刺綴運針,以繡跡構成圖案的一種傳統手工藝。中國的刺繡有著悠久的歷史。早在商周時期,中國就已經有了刺繡工藝。到了漢代,刺繡工藝已經達到了相當高的水平,長沙馬王堆漢墓出土的大量刺繡品,充分展示了古代繡工的高超技藝。唐宋時期,刺繡不僅廣泛應用於服飾、日用品,還受到中國畫的影響,出現了以摹仿名家書畫為主的純藝術性刺繡,使刺繡藝術進入了一個新的境界。
👉 Nghệ thuật thêu thùa (thích tú), thời cổ đại gọi là “châm tú”, là nghề thủ công truyền thống dùng kim xâu các sợi chỉ tơ màu luồn trên nền vải lụa theo mẫu hoa văn đã phác thảo sẵn để tạo nên những bức tranh thêu sống động. Thêu thùa của Trung Quốc có bề dày lịch sử hàng nghìn năm; ngay từ thời Thương – Chu đã xuất hiện các vết tích vải thêu tinh xảo. Đến thời Hán, kỹ thuật thêu đã đạt tới trình độ rất cao: hàng loạt tấm thêu tơ tằm lộng lẫy khai quật từ lăng mộ Mã Vương Đôi thời Tây Hán (ở Trường Sa, Hồ Nam) là minh chứng hùng hồn cho đôi bàn tay tài hoa của các nữ nghệ nhân cổ đại. Sang thời Đường – Tống, nghệ thuật thêu không chỉ dừng lại ở trang phục và đồ dùng sinh hoạt mà còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nghệ thuật tranh thủy mặc, xuất hiện các tác phẩm thêu phỏng theo tranh thư họa của các bậc danh họa nổi tiếng, đưa nghề thêu bước lên tầm cao nghệ thuật thuần khiết.
在长期的发展过程中,中国各地逐渐形成了各具特色的刺绣流派,其中以“苏绣”、“湘绣”、“粤绣”、“蜀绣”最为著名,被誉为中国的“四大名绣”。苏绣产于江苏苏州,以图案秀丽、色彩雅致、针法活泼、绣工精细而著称,其双面绣作品《猫》栩栩如生,毛丝根根可见,堪称一绝;湘绣产于湖南长沙,以写实见长,构图严谨,色彩丰富,尤以绣老虎和狮子闻名;粤绣产于广东广州、潮州一带,构图饱满,繁而不乱,色彩浓郁华丽,多以百鸟朝凤、龙凤呈祥等为题材;蜀绣产于四川成都,针法严整,光亮平整,擅长表现鲤鱼、熊猫等生动活泼的自然形象。在長期的發展過程中,中國各地逐漸形成了各具特色的刺繡流派,其中以“蘇繡”、“湘繡”、“粵繡”、“蜀繡”最為著名,被譽為中國的“四大名繡”。蘇繡產於江蘇蘇州,以圖案秀麗、色彩雅緻、針法活潑、繡工精細而著稱,其雙面繡作品《貓》栩栩如生,毛絲根根可見,堪稱一絕;湘繡產於湖南長沙,以寫實見長,構圖嚴謹,色彩豐富,尤以繡老虎和獅子聞名;粵繡產於廣東廣州、潮州一帶,構圖飽滿,繁而不亂,色彩濃郁華麗,多以百鳥朝鳳、龍鳳呈祥等為題材;蜀繡產於四川成都,針法嚴整,光亮平整,擅長表現鯉魚、熊貓等生動活潑的自然形象。
👉 Trong tiến trình phát triển lâu dài, các vùng miền đã hình thành nên những trường phái thêu mang đậm bản sắc địa phương; trong đó bốn dòng thêu xuất chúng nhất gồm có Tô thêu, Tương thêu, Việt thêu và Thục thêu, được hợp xưng là “Tứ đại danh thêu” của Trung Quốc. Tô thêu xuất xứ từ vùng đất Tô Châu thơ mộng (tỉnh Giang Tô), nổi tiếng với phong cách trang nhã, màu sắc thanh thoát, đường kim biến hóa linh hoạt và công phu tỉ mỉ tột cùng; tác phẩm thêu hai mặt (song diện tú) chú mèo con của Tô thêu sống động như thật, từng sợi lông tơ mềm mại óng ả có thể nhìn thấy rõ từng sợi. Tương thêu xuất xứ từ vùng đất Trường Sa (tỉnh Hồ Nam), rất sở trường về bút pháp tả thực, bố cục chặt chẽ và sắc màu trầm ấm, nổi danh nhất thiên hạ với kỹ nghệ thêu hổ gầm và sư tử oai hùng như muốn bước ra khỏi mặt lụa. Việt thêu xuất xứ từ Quảng Châu và Triều Châu (tỉnh Quảng Đông), bố cục dày đặc rực rỡ, phối màu vàng kim lộng lẫy với các chủ đề Bách điểu triều phụng, Long phụng trình tường. Còn Thục thêu xuất xứ từ Thành Đô (tỉnh Tứ Xuyên), đường kim phẳng phiu bóng mượt, chuyên khắc họa sống động hình ảnh đàn cá chép bơi lội và những chú gấu trúc ngây thơ tinh nghịch.
此外,浙江的瓯(ōu)绣、北京的京绣、山东的鲁绣、河南的汴绣等也各具特色。中国刺绣不仅是优秀的民间工艺品,更是中华民族传统文化的一颗璀璨明珠,深受海内外人民的喜爱与赞美。此外,浙江的甌(ōu)繡、北京的京繡、山東的魯繡、河南的汴繡等也各具特色。中國刺繡不僅是優秀的民間工藝品,更是中華民族傳統文化的一顆璀璨明珠,深受海內外人民的喜愛與讚美。
👉 Bên cạnh Tứ đại danh thêu, Trung Quốc còn có các trường phái thêu độc đáo khác như Âu thêu (Ôn Châu - Chiết Giang), Kinh thêu (Bắc Kinh - phong cách cung đình thêu bằng chỉ vàng chỉ bạc), Lỗ thêu (Sơn Đông) và Biện thêu (Khai Phong - Hà Nam). Nghệ thuật thêu thùa Trung Quốc không chỉ là sản phẩm thủ công dân gian xuất sắc mà còn là viên ngọc bích rực rỡ trong kho tàng văn hóa dân tộc phương Đông, được bạn bè khắp năm châu hết mực mến mộ và trân quý.
8 刺绣 (Tứ Đại Danh Tú Thêu Tay (Tô, Tương, Việt, Thục))
Tr. 200 – 201 (PDF tr. 213 – 214)
中国是世界上最早发明养蚕、缫(sāo)丝和织绸的国家。相传在4000多年前,黄帝的妻子嫘(léi)祖就发明了养蚕缫丝的技术,被后世尊奉为“蚕神”。考古发掘证明,早在新石器时代,中国的先民就已经开始使用丝绸制品。商周时期,养蚕和丝织已经成为重要的生产部门。到了汉代,丝绸织造技术更加成熟,能够织造出锦、绫、罗、纱、绢、绸等多种不同组织结构的丝织品。著名的“丝绸之路”就是在这个时期开辟的,中国的丝绸源源不断地运往中亚、西亚和欧洲各国,享誉西方世界,古罗马人甚至把中国称为“赛里斯”,意为“丝绸之国”。中國是世界上最早發明養蠶、繅(sāo)絲和織綢的國家。相傳在4000多年前,黃帝的妻子嫘(léi)祖就發明了養蠶繅絲的技術,被後世尊奉為“蠶神”。考古發掘證明,早在新石器時代,中國的先民就已經開始使用絲綢製品。商周時期,養蠶和絲織已經成為重要的生產部門。到了漢代,絲綢織造技術更加成熟,能夠織造出錦、綾、羅、紗、絹、綢等多種不同組織結構的絲織品。著名的“絲綢之路”就是在這個時期開闢的,中國的絲綢源源不斷地運往中亞、西亞和歐洲各國,享譽西方世界,古羅馬人甚至把中國稱為“賽里斯”,意為“絲綢之國”。
👉 Trung Quốc là quốc gia đầu tiên trên thế giới phát minh ra nghề trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ và dệt lụa. Tương truyền cách đây hơn 4.000 năm, chính phi của Hoàng Đế là bà Luy Tổ đã dạy cho người dân kỹ thuật nuôi tằm lấy kén và kéo sợi dệt lụa, được hậu thế muôn đời phụng thờ làm “Tàm Thần” (Tổ nghề tằm tang). Các di chỉ khảo cổ học đồ đá mới đã chứng minh người tiền sử Trung Hoa từ bốn thiên niên kỷ trước đã biết sử dụng các mảnh vải lụa tơ tằm mềm mại. Đến thời Thương – Chu, nghề nuôi tằm dệt lụa đã trở thành một ngành sản xuất trọng yếu của nền kinh tế nông nghiệp. Sang thời Hán, kỹ thuật dệt lụa đạt tới độ chín muồi xuất chúng, dệt nên muôn vàn loại gấm lụa: Cẩm (gấm hoa nổi), Lăng (lụa vân chéo), La (lụa mỏng dệt mắt lưới), Sa (voan tơ mỏng nhẹ thấu khí), Quyên (lụa trơn dệt dày dặn) và Trù (lụa mềm mại). Tuyến đường thương mại huyền thoại mang tên “Con đường Tơ lụa” (Ty trù chi lộ) do Trương Khiên mở lối cũng chính thức khai thông vào thời kỳ này: từng đoàn lạc đà chở hàng vạn cuộn lụa óng ả liên tục vượt sa mạc gobi chuyển sang Trung Á, Tây Á và La Mã cổ đại; người La Mã say mê lụa Trung Quốc đến mức tôn xưng đất nước phương Đông xa xôi là “Seres” (xứ sở của lụa tơ tằm).
唐代是中国丝绸生产的全盛时期。唐代丝绸不仅产量巨大,而且在色彩和图案上吸取了西域文化的元素,形成了富丽堂皇、雄健奔放的风格。明清时期,长江中下游的苏州、杭州、南京成为全国最著名的丝绸制造中心,被誉为中国的“三大织造”。清代的江宁织造、苏州织造和杭州织造,专门为皇室宫廷提供丝绸织物。中国丝绸以其轻盈柔软、透气舒适、色泽光亮、纹样精美而闻名于世,不仅体现了中国古代高度发达的纺织科技,更是中华文明对世界文明作出的巨大贡献。唐代是中國絲綢生產的全盛時期。唐代絲綢不僅產量巨大,而且在色彩和圖案上吸取了西域文化的元素,形成了富麗堂皇、雄健奔放的風格。明清時期,長江中下游的蘇州、杭州、南京成為全國最著名的絲綢製造中心,被譽為中國的“三大織造”。清代的江寧織造、蘇州織造和杭州織造,專門為皇室宮廷提供絲綢織物。中國絲綢以其輕盈柔軟、透氣舒適、色澤光亮、紋樣精美而聞名於世,不僅體現了中國古代高度發達的紡織科技,更是中華文明對世界文明作出的巨大貢獻。
👉 Thời nhà Đường là kỷ nguyên toàn thịnh của ngành sản xuất tơ lụa Trung Hoa. Lụa thời Đường không chỉ có sản lượng đồ sộ mà về mặt hoa văn họa tiết còn dung nạp các yếu tố nghệ thuật phóng khoáng của vùng Tây Vực và Ba Tư, định hình nên phong cách lộng lẫy uy nghiêm và tràn đầy sức sống. Sang thời Minh và Thanh, vùng hạ lưu sông Trường Giang gồm ba đô thị Tô Châu, Hàng Châu và Nam Kinh đã trở thành những trung tâm dệt lụa lừng danh nhất cả nước, được gọi là “Tam đại chức tạo” của Trung Quốc. Các cơ quan chức tạo của triều đình tại Giang Ninh (Nam Kinh), Tô Châu và Hàng Châu chuyên đảm nhận việc tuyển chọn nghệ nhân tài hoa nhất để dệt nên các loại long bào cẩm bào cao quý phục vụ hoàng đế và cung đình. Lụa tơ tằm Trung Hoa với đặc tính nhẹ tựa mây trời, mềm mại mát mẻ, thoáng khí, bề mặt ánh lên sắc ngọc óng ả và hoa văn tuyệt mỹ đã vang danh khắp năm châu, không chỉ thể hiện công nghệ dệt may cổ đại siêu đẳng mà còn là cống hiến to lớn của văn minh Trung Hoa cho sự phát triển của nhân loại.
9 丝绸 (Con Đường Tơ Lụa & Nghệ Thuật Dệt Lụa Cổ Đại)
Tr. 202 – 203 (PDF tr. 215 – 216)
剪纸,是中国最普及、最流行的民间传统装饰艺术之一。它用剪刀或刻刀在纸上剪刻花纹,用于装点生活或配合其他民俗活动。早在汉、唐时期,民间就有用金银箔和彩帛剪成花鸟贴在鬓角作为装饰的风俗。纸张普及之后,剪纸逐渐盛行。剪纸在民间有着广泛的群众基础,农村妇女常常用一把剪刀、一张红纸,就能剪出各种栩栩如生的图案。剪纸的内容多取材于日常生活、神话传说、历史故事和民间吉祥寓意,如“连年有余”、“龙凤呈祥”、“吉庆有余”、“福寿双全”等。剪紙,是中國最普及、最流行的民間傳統裝飾藝術之一。它用剪刀或刻刀在紙上剪刻花紋,用於裝點生活或配合其他民俗活動。早在漢、唐時期,民間就有用金銀箔和彩帛剪成花鳥貼在鬢角作為裝飾的風俗。紙張普及之後,剪紙逐漸盛行。剪紙在民間有著廣泛的群眾基礎,農村婦女常常用一把剪刀、一張紅紙,就能剪出各種栩栩如生的圖案。剪紙的內容多取材於日常生活、神話傳說、歷史故事和民間吉祥寓意,如“連年有餘”、“龍鳳呈祥”、“吉慶有餘”、“福壽雙全”等。
👉 Cắt giấy (tiễn chỉ) là một trong những môn nghệ thuật trang trí dân gian truyền thống phổ biến rộng rãi nhất và được đông đảo quần chúng yêu thích nhất tại Trung Quốc. Nghệ nhân dùng kéo bấm hoặc dao khắc nhọn trổ các hoa văn tinh xảo trên giấy màu đỏ để trang hoàng nhà cửa hoặc phục vụ các phong tục lễ hội dân gian. Ngay từ thời Hán và Đường, trong dân gian đã thịnh hành phong tục dùng lá vàng bạc mỏng hoặc lụa ngũ sắc cắt thành hoa lá chim muông cài lên mái tóc làm duyên. Sau khi giấy mộc được sản xuất đại trà, nghệ thuật cắt giấy lan rộng khắp mọi nẻo đường làng quê: người phụ nữ nông thôn chỉ với một chiếc kéo nhỏ và một mảnh giấy đỏ tươi là có thể thoăn thoắt cắt nên muôn vàn hình khối sống động như thật. Đề tài cắt giấy bắt nguồn từ cuộc sống lao động hàng ngày, các truyền thuyết thần thoại, nhân vật lịch sử và những biểu tượng cát tường chúc phúc như: “Liên niên hữu dư (Cá chép hoa sen - năm nào cũng dư dả)”, “Long phụng trình tường”, “Cát khánh hữu dư”, “Phúc thọ song toàn”...
在逢年过节或新婚喜庆时,人们把剪好的纸花贴在明亮的玻璃窗上,叫“窗花”;贴在门上的叫“门花”;贴在新娘房里的双喜字,则充满了喜庆吉祥的气氛。中国剪纸按地域风格分为南北两大流派:北方剪纸粗犷朴拙,豪放浑厚;南方剪纸细腻纤巧,秀美清新。剪纸不仅富有强烈的视觉冲击力和浓郁的乡土气息,而且寄托了广大劳动人民对美好生活的向往与追求。2009年,中国剪纸被联合国教科文组织列入人类非物质文化遗产代表作名录。在逢年過節或新婚喜慶時,人們把剪好的紙花貼在明亮的玻璃窗上,叫“窗花”;貼在門上的叫“門花”;貼在新娘房裡的雙喜字,則充滿了喜慶吉祥的氣氛。中國剪紙按地域風格分為南北兩大流派:北方剪紙粗獷樸拙,豪放渾厚;南方剪紙細膩纖巧,秀美清新。剪紙不僅富有強烈的視覺衝擊力和濃郁的鄉土氣息,而且寄託了廣大勞動人民對美好生活的嚮往與追求。2009年,中國剪紙被聯合國教科文組織列入人類非物質文化遺產代表作名錄。
👉 Cứ mỗi dịp Tết đến xuân về hoặc trong ngày hôn lễ đại hỷ, người dân lại đem những bức tranh cắt giấy dán lên ô cửa sổ kính sáng bóng gọi là “Song hoa (hoa cửa sổ)”; dán lên cánh cửa chính gọi là “Môn hoa”; dán chữ Song Hỷ (囍) đỏ thắm lên phòng tân hôn của cô dâu chú rể, tạo nên bầu không khí tươi vui rộn ràng và ngập tràn cát tường như ý. Nghệ thuật cắt giấy Trung Quốc phân thành hai trường phái phong cách địa phương: Cắt giấy phương Bắc mang nét thô mộc, giản dị, hào sảng và mộc mạc đậm chất đồng quê; trong khi Cắt giấy phương Nam lại vô cùng tỉ mỉ, thanh thoát, mềm mại và trong sáng. Tranh cắt giấy không chỉ mang lại hiệu ứng thị giác mạnh mẽ với sắc đỏ may mắn mà còn gửi gắm khát vọng tha thiết của người lao động về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc và bình an. Năm 2009, Nghệ thuật Cắt giấy Trung Quốc đã được UNESCO chính thức ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
10 蜡染和蓝印花布 (Nhuộm Sáp & Vải Hoa Lam Dân Gian)
Tr. 204 – 205 (PDF tr. 217 – 218)
在中国古代建筑的大门两侧,常常可以看到一对威武庄严的石狮子。狮子并非中国原产的动物,东汉时期,西域使者把狮子作为贡品进献给汉朝皇帝,狮子威武雄壮的形象深受中国人的喜爱。随着佛教的传入,狮子被赋予了神圣的色彩,被视为文殊菩萨的坐骑,具有辟邪护法、镇宅安宁的作用。所以人们在修建宫殿、府第、房屋及陵墓时,都喜欢在门前安放一对石雕的狮子,用来镇守大门,显示主人的威严和权势。在中國古代建築的大門兩側,常常可以看到一對威武莊嚴的石獅子。獅子並非中國原產的動物,東漢時期,西域使者把獅子作為貢品進獻給漢朝皇帝,獅子威武雄壯的形象深受中國人的喜愛。隨著佛教的傳入,獅子被賦予了神聖的色彩,被視為文殊菩薩的坐騎,具有辟邪護法、鎮宅安寧的作用。所以人們在修建宮殿、府第、房屋及陵墓時,都喜歡在門前安放一對石雕的獅子,用來鎮守大門,顯示主人的威嚴和權勢。
👉 Ở hai bên cổng lớn của các công trình kiến trúc cổ đại Trung Quốc — từ hoàng cung, dinh thự phủ đệ cho đến đền chùa và lăng tẩm — người ta thường bắt gặp một cặp sư tử đá sừng sững uy nghi và dũng mãnh. Sư tử vốn không phải là loài động vật bản địa sinh sống tại Trung Nguyên; vào thời Đông Hán, sứ giả các nước Tây Vực đã đem sư tử làm cống phẩm quý giá dâng lên hoàng đế nhà Hán, và hình ảnh oai phong lẫm liệt của chúa sơn lâm lập tức được người dân Trung Hoa vô cùng yêu chuộng. Cùng với sự truyền nhập của Phật giáo, hình tượng sư tử được khoác lên sắc màu thiêng liêng huyền bí, được xem là linh thú cưỡi của Bồ Tát Văn Thù, mang năng lực trừ tà hộ pháp, trấn trạch giữ yên bờ cõi. Bởi vậy khi xây dựng cung điện, phủ quan, tư gia quý tộc hay lăng tẩm hoàng gia, tiền nhân đều thích tạc một cặp sư tử bằng đá uy nghi đặt trước cổng chính để trấn giữ sơn môn và phô trương uy quyền hiển hách của gia chủ.
中国石狮子的摆放有严格的讲究,通常是成双成对出现,遵循“男左女右”的传统规则:面向大门,左边是一只脚踏绣球的雄狮,象征着威震四海、统领权力;右边是一只脚下抚弄幼狮的雌狮,象征着子嗣昌盛、代代相传。石狮子的雕刻风格南北不同:北方的石狮造型雄壮威严,气宇轩昂,线条苍劲有力;南方的石狮则活泼灵巧,注重细节,神态较为温顺可爱。除了宫廷门前的石狮,北京卢沟桥栏杆上雕刻的数百只形态各异的石狮子也是中国石雕艺术的杰作,人们常说“卢沟桥的石狮子——数不清”,可见卢沟桥的石狮之多。中國石獅子的擺放有嚴格的講究,通常是成雙成對出現,遵循“男左女右”的傳統規則:面向大門,左邊是一隻腳踏繡球的雄獅,象徵著威震四海、統領權力;右邊是一隻腳下撫弄幼獅的雌獅,象徵著子嗣昌盛、代代相傳。石獅子的雕刻風格南北不同:北方的石獅造型雄壯威嚴,氣宇軒昂,線條蒼勁有力;南方的石獅則活潑靈巧,注重細節,神態較為溫順可愛。除了宮廷門前的石獅,北京盧溝橋欄杆上雕刻的數百隻形態各異的石獅子也是中國石雕藝術的傑作,人們常說“盧溝橋的石獅子——數不清”,可見盧溝橋的石獅之多。
👉 Cách bài trí sư tử đá của người Trung Quốc tuân thủ quy tắc phong thủy vô cùng nghiêm ngặt: luôn luôn đi theo từng cặp đực – cái và tuân theo nguyên tắc “Nam tả Nữ hữu” (nhìn từ phía trong cổng nhìn ra ngoài): phía bên tay trái là chú Sư tử đực giẫm chân lên quả cầu gấm thêu (thêu cầu), tượng trưng cho uy quyền bao trùm thiên hạ và quyền lực thống trị vững bền; phía bên tay phải là nàng Sư tử cái đang âu yếm vuốt ve chú sư tử con nằm dưới chân, tượng trưng cho con cháu sum vầy, dòng tộc hưng thịnh đời đời nối tiếp. Phong cách điêu khắc sư tử đá hai miền nam bắc cũng có sự khác biệt rõ nét: Sư tử đá phương Bắc có vóc dáng đồ sộ uy nghi, lồng ngực nở nang, khí phách ngạo nghễ và đường nét gân guốc khỏe khoắn; trong khi Sư tử đá phương Nam lại linh hoạt tinh nghịch, trau chuốt từng lọn lông xoắn ốc và mang nét mặt hiền hòa gần gũi hơn. Bên cạnh sư tử gác cổng hoàng cung, hàng trăm chú sư tử đá tạc trên lan can Cầu Lư Câu (Bắc Kinh) với câu thành ngữ lưu danh thiên cổ “Sư tử trên cầu Lư Câu — đếm không xuể” chính là tuyệt đỉnh mẫu mực của nghệ thuật điêu khắc đá cổ truyền.
11 剪纸 (Nghệ Thuật Cắt Giấy Dân Gian — Di Sản Phi Vật Thể Nhân Loại)
Tr. 206 – 207 (PDF tr. 219 – 220)
“文房四宝”是中国传统书写和绘画用具笔、墨、纸、砚的统称。在数千年的中华文明史中,文房四宝不仅是文人墨客不可或缺的创作工具,更演变成为独特的文化载体和具有极高艺术价值的工艺品。在中国历史上,生产文房四宝的地方很多,其中以浙江湖州的毛笔(湖笔)、安徽徽州的墨(徽墨)、安徽宣城的纸(宣纸)以及广东端州的砚(端砚)最为著名,被誉为文房四宝中的“四大名品”。“文房四寶”是中國傳統書寫和繪畫用具筆、墨、紙、硯的統稱。在數千年的中華文明史中,文房四寶不僅是文人墨客不可或缺的創作工具,更演變成為獨特的文化載體和具有極高藝術價值的工藝品。在中國歷史上,生產文房四寶的地方很多,其中以浙江湖州的毛筆(湖筆)、安徽徽州的墨(徽墨)、安徽宣城的紙(宣紙)以及廣東端州的硯(端硯)最為著名,被譽為文房四寶中的“四大名品”。
👉 “Văn Phòng Tứ Bảo” (Bốn món báu chốn thư phòng) là danh xưng chung chỉ bốn công cụ truyền thống không thể thiếu trong nghệ thuật viết thư pháp và vẽ tranh thủy mặc của người Trung Hoa: Bút lông, Mực thỏi, Giấy Tuyên và Nghiên đá. Trong suốt mấy nghìn năm lịch sử văn minh Hoa Hạ, Văn phòng tứ bảo không chỉ là công cụ sáng tác của các bậc tao nhân mặc khách mà còn trở thành biểu tượng tinh thần thanh cao và những tác phẩm thủ công mỹ nghệ mang giá trị văn hóa vô giá. Trên khắp đất nước có nhiều vùng sản xuất văn phòng phẩm cổ truyền, nhưng danh tiếng lẫy lừng và phẩm chất tuyệt đỉnh bậc nhất thuộc về “Tứ đại danh phẩm”: Bút lông Hồ Bút (Hồ Châu - Chiết Giang), Mực thỏi Huy Mặc (Huy Châu - An Huy), Giấy Tuyên Chỉ (Tuyên Châu - An Huy) và Nghiên đá Đoan Nghiên (Đoan Châu - Quảng Đông).
文房四宝中的笔以浙江湖州的“湖笔”最负盛名。湖笔选用优质山羊毛、黄鼠狼尾毛等为原料,制作要经过上百道工序,具有“尖、齐、圆、健”四大特点,书写起来得心应手。墨以安徽黄山一带出产的“徽墨”最为著名。徽墨以松烟、桐油烟等为原料,加入麝香、金箔等名贵药材香料,经过千锤百炼制成,具有“落纸如漆、万载存真、光泽如玉、香味浓郁”的美誉。宣纸因原产于安徽宣城而得名,采用青檀树皮和沙田稻草制成,纸质绵韧,洁白细腻,吸水润墨性极佳,被誉为“纸中之王”和“千年寿纸”。文房四寶中的筆以浙江湖州的“湖筆”最負盛名。湖筆選用優質山羊毛、黃鼠狼尾毛等為原料,製作要經過上百道工序,具有“尖、齊、圓、健”四大特點,書寫起來得心應手。墨以安徽黃山一帶出產的“徽墨”最為著名。徽墨以松煙、桐油煙等為原料,加入麝香、金箔等名貴藥材香料,經過千錘百煉製成,具有“落紙如漆、萬載存真、光澤如玉、香味濃郁”的美譽。宣紙因原產於安徽宣城而得名,採用青檀樹皮和沙田稻草製成,紙質綿韌,潔白細膩,吸水潤墨性極佳,被譽為“紙中之王”和“千年壽紙”。
👉 Trong bốn món báu, cây bút lông được tôn vinh hàng đầu là “Hồ Bút” của vùng Hồ Châu (Chiết Giang). Hồ Bút được tuyển chọn kỹ lưỡng từ lông dê núi thượng hạng, lông đuôi chồn vàng dẻo dai, trải qua hơn một trăm công đoạn thủ công nghiêm ngặt và hội tụ đủ 4 tiêu chuẩn vàng: “Tiêm (đầu ngọn nhọn sắc), Tề (lông chụm đều phẳng), Viên (bầu bút tròn đầy) và Kiện (sức đàn hồi dẻo dai khỏe khoắn)”, giúp người viết vung bút tự nhiên như ý. Mực thỏi trứ danh nhất là “Huy Mặc” của vùng Huy Châu (An Huy). Huy Mặc được luyện từ muội khói gỗ thông già ngàn năm (Tùng yên) hoặc dầu trẩu, phối trộn với xạ hương, vàng ròng dát mỏng và các vị thuốc bắc quý hiếm, trải qua hàng vạn nhát búa giã nhuyễn mà thành; mực có phẩm chất trác tuyệt: “Viết lên giấy đen nhánh như sơn, muôn năm không phai màu, ánh men bóng như ngọc và hương thơm thoang thoảng lưu giữ ngàn năm”. Còn giấy thì Giấy Tuyên (Tuyên Chỉ) của Tuyên Châu (An Huy) làm từ vỏ cây Thanh đàn và rơm rạ dẻo dai, chất giấy mịn màng bền chắc, loang mực hài hòa, ngàn năm không mục nát mối mọt, được tôn là “Vua của các loại giấy”.
砚是研墨的工具。中国有“四大名砚”,其中以广东肇庆(古称端州)出产的“端砚”居首。端砚石质细腻温润,发墨快而不损毫,磨出的墨汁纯净如油,久放不干。文房四宝不仅是实用的文具,更融入了雕刻、书画、金石等多种艺术形式,凝聚着深厚的文化底蕴,是中华传统文化不可磨灭的象征。硯是研墨的工具。中國有“四大名硯”,其中以廣東肇慶(古稱端州)出產的“端硯”居首。端硯石質細膩溫潤,發墨快而不損毫,磨出的墨汁純淨如油,久放不幹。文房四寶不僅是實用的文具,更融入了雕刻、書畫、金石等多種藝術形式,凝聚著深厚的文化底蘊,是中華傳統文化不可磨滅的象徵。
👉 Nghiên mực là công cụ để mài thỏi mực với nước thành mực nước viết chữ. Trong “Tứ đại danh nghiên” của Trung Hoa (Đoan nghiên, Hấp nghiên, Thao hà nghiên, Trừng nê nghiên), chiếc nghiên đá “Đoan Nghiên” của đất Đoan Châu (Triệu Khánh - Quảng Đông) luôn chiếm vị trí quán quân đứng đầu. Đá làm Đoan nghiên có chất đá mịn màng ấm áp như da thịt em bé, mài mực cực nhanh mà không làm tòe lông bút, mực mài ra sánh mịn như dầu và để qua đêm mực trong nghiên vẫn không hề bị khô đặc. Văn Phòng Tứ Bảo không đơn thuần là những dụng cụ học tập thông thường mà đã kết tinh tinh hoa của cả nghệ thuật điêu khắc, thư pháp, hội họa và kim thạch, chứa đựng chiều sâu triết lý phương Đông và là biểu tượng vĩnh cửu của văn hóa hiếu học Trung Hoa.
12 玉雕 (Điêu Khắc Ngọc Quý — Vẻ Đẹp Quân Tử Như Ngọc)
Tr. 208 – 209 (PDF tr. 221 – 222)
玉雕是中国最古老的雕刻品种之一。早在新石器时代晚期,中华民族就有了玉制工具。商周时期,制玉成为一种专业,玉器成了礼仪用具和装饰佩件。玉石历来被人们当作珍宝,在中国古代,玉被当作为美好品质的标志和君子风范的象征。玉,实际是优质的石。玉石的种类非常多,有白玉、黄玉、碧玉、翡翠及玛瑙、绿松石、芙蓉石等。玉石加工雕琢成为精美的工艺品,称为玉雕。工艺师在制作过程中,根据不同玉料的天然颜色和自然形状,经过精心设计、反复琢磨,才能把玉石雕制成精美的工艺品。玉雕是中國最古老的雕刻品種之一。早在新石器時代晚期,中華民族就有了玉製工具。商周時期,制玉成為一種專業,玉器成了禮儀用具和裝飾佩件。玉石歷來被人們當作珍寶,在中國古代,玉被當作為美好品質的標誌和君子風範的象徵。玉,實際是優質的石。玉石的種類非常多,有白玉、黃玉、碧玉、翡翠及瑪瑙、綠松石、芙蓉石等。玉石加工雕琢成為精美的工藝品,稱為玉雕。工藝師在製作過程中,根據不同玉料的天然顏色和自然形狀,經過精心設計、反覆琢磨,才能把玉石雕製成精美的工藝品。
👉 Điêu khắc ngọc (Ngọc điêu) là một trong những thể loại điêu khắc cổ xưa bậc nhất của Trung Quốc. Ngay từ cuối thời kỳ Đồ đá mới, các bậc tiền nhân dân tộc Trung Hoa đã biết chế tác và sử dụng các công cụ, lễ khí bằng ngọc bích. Đến thời Thương – Chu, nghề chế tác ngọc đã trở thành một ngành thủ công mỹ nghệ chuyên nghiệp; ngọc khí trở thành lễ khí tế tự thiêng liêng và trang sức bội ngọc quý phái của tầng lớp quý tộc. Ngọc bích từ xưa đến nay luôn được coi là bảo vật trần gian; trong văn hóa cổ đại, ngọc được tôn vinh là biểu tượng của phẩm cách cao thượng và phong thái thanh cao của người quân tử (“Quân tử vô cố, ngọc bất ly thân”). Ngọc trên thực tế là loại đá quý tự nhiên có kết cấu mịn màng và độ trong suốt cao; các chủng loại ngọc vô cùng đa dạng: ngọc trắng (Bạch ngọc / Dương chi bạch ngọc), Hoàng ngọc, Bích ngọc, Phỉ thúy, Mã não, đá Thổ chu (Lục tùng thạch), Phù dung thạch... Quá trình gia công mài giũa đá ngọc thành tác phẩm nghệ thuật tinh mỹ được gọi là Ngọc điêu. Trong quá trình chế tác, nghệ nhân phải căn cứ vào màu sắc tự nhiên và thế đá nguyên bản của từng khối ngọc, trải qua khâu thiết kế công phu và mài giũa tỉ mỉ (như câu “Như thiết như tha, như trác như ma”) mới tạo nên những kiệt tác điêu khắc ngọc tuyệt mỹ.
玉雕的品种很多,主要有人物、器具、鸟兽、花卉等大件作品,也有别针、戒指、印章、饰物等小件作品。北京的故宫博物院中收藏的大型玉雕“大禹治水”,高224厘米,宽96厘米,重约5300多千克,充分显示了中国玉雕的高超技艺。中国玉器的主要产地有北京、上海、广州、辽宁、江苏、新疆等地。中国的玉雕作品在世界上享有很高的声誉。玉雕的品種很多,主要有人物、器具、鳥獸、花卉等大件作品,也有別針、戒指、印章、飾物等小件作品。北京的故宮博物院中收藏的大型玉雕“大禹治水”,高224釐米,寬96釐米,重約5300多千克,充分顯示了中國玉雕的高超技藝。中國玉器的主要產地有北京、上海、廣州、遼寧、江蘇、新疆等地。中國的玉雕作品在世界上享有很高的聲譽。
👉 Chủng loại tác phẩm điêu khắc ngọc vô cùng phong phú: từ các đại phẩm hoành tráng như tượng nhân vật thần tiên, đồ dùng tế lễ, muông thú chim muông, hoa lá cỏ cây; cho tới các tiểu phẩm tinh xảo như trâm cài tóc, nhẫn ngọc, con dấu ấn chương, ngọc bội đeo bên mình. Tại Viện Bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh hiện đang lưu giữ kiệt tác điêu khắc ngọc bích khổng lồ mang tên “Đại Vũ trị thủy đồ ngọc sơn” có chiều cao 224 cm, rộng 96 cm và nặng tới hơn 5.300 kilôgam (hơn 5,3 tấn) — thể hiện một cách trọn vẹn và ngoạn mục đỉnh cao kỹ nghệ điêu khắc ngọc của các nghệ nhân cung đình triều Càn Long. Các trung tâm chế tác ngọc nổi danh của Trung Quốc gồm có Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Liêu Ninh (ngọc Tụ Nham), Giang Tô (Tô Châu) và Tân Cương (ngọc Điền Hòa). Tác phẩm điêu khắc ngọc Trung Hoa luôn nhận được sự tôn kính và ngưỡng mộ sâu sắc từ các nhà sưu tập trên khắp thế giới.
13 石狮 (Tượng Sư Tử Đá Canh Cổng — Biểu Tượng Uy Vũ & Cát Tường)
Tr. 210 – 211 (PDF tr. 223 – 224)
狮子是中国人心目中的“灵兽”,被誉为“百兽之王”。在中国,随处都可以见到石雕的狮子。由于中国人把狮子视为吉祥、勇敢、威武的象征,所以人们在修建宫殿、府第、房屋及陵墓时,总喜欢用石头雕成各种各样的狮子,安放在门口,用来“驱魔避邪”,把守大门。在古代,设置石狮子是有一定规矩的,一般门左边的是雄狮,雄狮的右脚踩着一只绣球象征威力。门右边的是雌狮,雌狮用左脚抚慰小狮子,象征子孙昌盛。在中国历史上,北京曾是五个封建王朝的都城,因此,在北京城内外,遗存下许许多多各式各样的石狮。獅子是中國人心目中的“靈獸”,被譽為“百獸之王”。在中國,隨處都可以見到石雕的獅子。由於中國人把獅子視為吉祥、勇敢、威武的象徵,所以人們在修建宮殿、府第、房屋及陵墓時,總喜歡用石頭雕成各種各樣的獅子,安放在門口,用來“驅魔避邪”,把守大門。在古代,設置石獅子是有一定規矩的,一般門左邊的是雄獅,雄獅的右腳踩著一隻繡球象徵威力。門右邊的是雌獅,雌獅用左腳撫慰小獅子,象徵子孫昌盛。在中國歷史上,北京曾是五個封建王朝的都城,因此,在北京城內外,遺存下許許多多各式各樣的石獅。
👉 Sư tử trong tâm thức của người Trung Quốc là một loài “linh thú” dũng mãnh, được tôn xưng là “Chúa tể muôn loài thú (Bách thú chi vương)”. Khắp đất nước Trung Hoa, người ta có thể bắt gặp những pho tượng sư tử đá uy nghi ở mọi nẻo đường. Bởi vì người xưa coi sư tử là biểu tượng thiêng liêng của sự cát tường, lòng dũng cảm và uy phong hiển hách, nên khi xây đắp cung điện hoàng gia, phủ đệ quan viên, dinh thự hay lăng tẩm đế vương, tiền nhân luôn thích tạc những bức tượng sư tử đá phong phú đặt ở hai bên cổng lớn để “trừ tà xua quỷ” và canh giữ sơn môn. Vào thời cổ đại, việc bài trí sư tử đá có quy thức rất nghiêm cẩn: thông thường bên tay trái cổng lớn (từ trong nhìn ra) là chú Sư tử đực, chân phải đạp lên quả cầu gấm thêu (thêu cầu) tượng trưng cho uy quyền thống trị thiên hạ; còn bên tay phải là nàng Sư tử cái, chân trái nhẹ nhàng âu yếm vuốt ve chú sư tử con nằm dưới bụng tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, con đàn cháu đống hiển vinh đời đời. Trong lịch sử, Bắc Kinh từng là kinh đô của năm triều đại phong kiến (Liêu, Kim, Nguyên, Minh, Thanh), bởi vậy trong và ngoài kinh thành còn lưu giữ vô vàn pho tượng sư tử đá với đủ mọi hình thái độc đáo.
其中,天安门前的那对最大,中山公园社稷坛门外的那对最古老。人们常说“卢沟桥的石狮子——数不清”,可见卢沟桥的石狮之多。现在人们在北京看到的石狮,大多是明清时代的工匠们雕刻的,显得比较温顺。如果要看汉唐时期强健威猛的石狮,只能到中国的另一个古都西安去观赏了。如今,石狮作为威武和吉祥的象征,又出现在繁华的街市和银行、商厦、公园的门前。据说,狮子爱玩“夜明珠”,所以,石狮的口中多半都含着一颗能活动的圆球。其中,天安門前的那對最大,中山公園社稷壇門外的那對最古老。人們常說“盧溝橋的石獅子——數不清”,可見盧溝橋的石獅之多。現在人們在北京看到的石獅,大多是明清時代的工匠們雕刻的,顯得比較溫順。如果要看漢唐時期強健威猛的石獅,只能到中國的另一個古都西安去觀賞了。如今,石獅作為威武和吉祥的象徵,又出現在繁華的街市和銀行、商廈、公園的門前。據說,獅子愛玩“夜明珠”,所以,石獅的口中多半都含著一顆能活動的圓球。
👉 Trong số đó, cặp sư tử đá đặt trước thềm Thiên An Môn là đồ sộ nguy nga nhất; còn cặp sư tử đá ngoài cổng đàn Xã Tắc trong Công viên Trung Sơn là cổ xưa nhất. Người dân lưu truyền câu thành ngữ nổi tiếng: “Sư tử trên cầu Lư Câu — đếm không xuể”, đủ thấy số lượng sư tử đá trên cầu Lư Câu phong phú biết nhường nào (tổng cộng 501 con tạc từ thời Kim). Sư tử đá mà du khách nhìn thấy ở Bắc Kinh ngày nay đa phần do các nghệ nhân thời Minh – Thanh điêu khắc nên mang dáng vẻ thuần hậu, điềm tĩnh hơn; nếu muốn chiêm ngưỡng những pho tượng sư tử đá dũng mãnh, cuồn cuộn cơ bắp thời Hán – Đường thì phải đến cố đô Tây An mới thưởng ngoạn được trọn vẹn. Ngày nay, với tư cách là biểu tượng của uy vũ và cát tường may mắn, hình tượng sư tử đá lại xuất hiện trang trọng trước cổng các trụ sở ngân hàng, tòa nhà thương mại sầm uất và công viên hoa viên. Dân gian truyền tụng rằng sư tử rất thích đùa nghịch hạt “Dạ minh châu”, bởi vậy trong miệng các chú sư tử đá hầu hết đều ngậm một viên bi đá tròn lăn qua lăn lại tự do bên trong mà không hề rơi ra ngoài — một kỹ thuật đục đá rỗng ruột tuyệt luân của các nghệ nhân dân gian.
14 文房四宝 (Văn Phòng Tứ Bảo: Bút Hồ, Mực Huy, Giấy Tuyên, Nghiên Đoan)
Tr. 212 – 213 (PDF tr. 225 – 226)
自古以来,人们写字作画离不开纸、墨、笔、砚。这四种文具被称为“文房四宝”。中国文房四宝的品种十分丰富。其中最著名的是宣纸、徽墨、湖笔和端砚。宣纸是一种名贵的纸张,早在唐代,就已经作为贡品献给皇帝。由于这种纸的产地在安徽省的宣城附近,所以被人们称为“宣纸”。宣纸洁白、细密、均匀、柔软,拉力大,吸水力强,墨色一落到纸上,就能很快渗透,最能表现出中国书法和绘画的特点。由于宣纸存放很长时间都不会破碎、变色,也不易被虫蛀,所以,很多中国古代的宣纸字画保存了几百年、上千年,仍然完好无损。自古以來,人們寫字作畫離不開紙、墨、筆、硯。這四種文具被稱為“文房四寶”。中國文房四寶的品種十分豐富。其中最著名的是宣紙、徽墨、湖筆和端硯。宣紙是一種名貴的紙張,早在唐代,就已經作為貢品獻給皇帝。由於這種紙的產地在安徽省的宣城附近,所以被人們稱為“宣紙”。宣紙潔白、細密、均勻、柔軟,拉力大,吸水力強,墨色一落到紙上,就能很快滲透,最能表現出中國書法和繪畫的特點。由於宣紙存放很長時間都不會破碎、變色,也不易被蟲蛀,所以,很多中國古代的宣紙字畫保存了幾百年、上千年,仍然完好無損。
👉 Từ thời xa xưa, người đọc sách khi viết chữ đề thơ hay vẽ tranh thủy mặc không thể nào thiếu bốn công cụ thiêng liêng: Giấy, Mực, Bút và Nghiên. Bốn loại văn phòng phẩm truyền thống này được trân trọng gọi là “Văn Phòng Tứ Bảo” (Bốn món báu chốn thư phòng). Chủng loại của Văn phòng tứ bảo vô cùng phong phú, nhưng trứ danh và phẩm cấp thượng thặng nhất trên đời gồm có: Giấy Tuyên (Tuyên chỉ), Mực Huy (Huy mặc), Bút Hồ (Hồ bút) và Nghiên Đoan (Đoan nghiên). Giấy Tuyên là một loại giấy cực kỳ danh giá và quý báu; ngay từ thời nhà Đường đã được chọn làm cống phẩm thượng hạng tiến cống lên hoàng đế. Bởi vì loại giấy này được sản xuất tại vùng lân cận thành phủ Tuyên Thành thuộc tỉnh An Huy nên được người đời gọi là “Giấy Tuyên”. Giấy Tuyên có màu trắng ngà thanh khiết, bề mặt mịn màng, thớ sợi đan xen đồng đều, mềm mại mà dai dẻo chịu lực căng cực tốt và hút nước loang mực tài tình: khi nét mực chạm vào mặt giấy là lập tức thẩm thấu tự nhiên, biểu hiện xuất thần từng sắc độ đậm nhạt của nghệ thuật thư pháp và hội họa thủy mặc. Do giấy Tuyên dù cất giữ hàng trăm năm cũng không hề giòn rách, không ố màu và không bị mối mọt gặm nhấm, nên biết bao kiệt tác thư họa cổ đại trải qua hàng ngàn năm phong trần đến nay vẫn còn nguyên vẹn không tì vết.
历代的中国书画家对用墨都十分讲究。安徽徽州生产的徽墨是中国最好的墨。徽墨从唐朝开始生产,到现在已经有1000多年的历史。由于制作徽墨的原料中加入了名贵的中药和香料,有的还加入了黄金,所以,这种墨不但色泽黑润,而且香气浓郁,保存几十年后仍然可以使用。文房四宝中的笔指毛笔。毛笔的生产和使用可以追溯到几千年以前。毛笔的原料主要是兽毛和竹管。制作一支好的毛笔要经过70多道工序,制笔工人们要从千千万万根羊毛、兔毛、黄鼠狼毛中一根一根地挑选,然后进行搭配组合,才能制成优质的毛笔。歷代的中國書畫家對用墨都十分講究。安徽徽州生產的徽墨是中國最好的墨。徽墨從唐朝開始生產,到現在已經有1000多年的歷史。由於製作徽墨的原料中加入了名貴的中藥和香料,有的還加入了黃金,所以,這種墨不但色澤黑潤,而且香氣濃郁,保存幾十年後仍然可以使用。文房四寶中的筆指毛筆。毛筆的生產和使用可以追溯到幾千年以前。毛筆的原料主要是獸毛和竹管。製作一支好的毛筆要經過70多道工序,制筆工人們要從千千萬萬根羊毛、兔毛、黃鼠狼毛中一根一根地挑選,然後進行搭配組合,才能製成優質的毛筆。
👉 Các bậc thư họa gia qua từng triều đại đều đặc biệt kỹ tính và khắt khe trong việc chọn mực. Mực thỏi Huy Mặc sản xuất tại vùng đất Huy Châu (tỉnh An Huy) được công nhận là loại mực thượng hạng bậc nhất của Trung Hoa. Huy Mặc bắt đầu được sản xuất từ thời nhà Đường, đến nay đã có bề dày lịch sử hơn 1.000 năm. Do trong quá trình luyện mực, người thợ đã phối trộn thêm các vị thuốc bắc quý hiếm, xạ hương ngào ngạt, thậm chí dát cả bụi vàng ròng vào thỏi mực, nên loại mực này không chỉ đen óng ả mượt mà như sơn mài mà còn tỏa hương thơm thoang thoảng lưu giữ ngàn năm, dù cất giữ qua nhiều thập kỷ đem ra mài vẫn dùng tốt như mới. Cây bút trong bốn món báu chỉ cây Bút lông. Lịch sử chế tác và sử dụng bút lông có thể ngược dòng thời gian về hàng nghìn năm trước; nguyên liệu chủ yếu làm từ lông thú (lông dê, lông thỏ rừng, lông đuôi chồn) và cán bằng ống trúc. Để làm ra một cây bút lông thượng hạng phải trải qua hơn 70 công đoạn thủ công phức tạp: người thợ phải tỉ mỉ chọn lựa từng sợi lông thẳng khỏe trong hàng vạn sợi lông rồi mới phối trộn tạo bầu bút.
中国最有名的毛笔是浙江湖州生产的湖笔。湖笔有200多种,是中国文房四宝中的珍品。砚是研墨的工具,在中国已有3000多年的历史。端砚、歙砚、洮河砚、澄泥砚并称中国四大名砚。其中最著名的是端砚,产于广东省肇庆市(古称端州)。端砚石质细腻、滋润,发墨快,不伤笔毫,磨出的墨汁光亮如油,历来为文人墨客所推崇。文房四宝不仅是书写工具,更是中国文化的物质象征,体现了中华民族独特的审美情趣和文化创造力。中國最有名的毛筆是浙江湖州生產的湖筆。湖筆有200多種,是中國文房四寶中的珍品。硯是研墨的工具,在中國已有3000多年的歷史。端硯、歙硯、洮河硯、澄泥硯並稱中國四大名硯。其中最著名的是端硯,產於廣東省肇慶市(古稱端州)。端硯石質細膩、滋潤,發墨快,不傷筆毫,磨出的墨汁光亮如油,歷來為文人墨客所推崇。文房四寶不僅是書寫工具,更是中國文化的物質象徵,體現了中華民族獨特的審美情趣和文化創造力。
👉 Cây bút lông lừng danh nhất Trung Quốc chính là Hồ Bút sản xuất tại đất Hồ Châu (tỉnh Chiết Giang), với hơn 200 chủng loại khác nhau, là bảo vật quý giá chốn học đường. Nghiên là công cụ dùng để mài thỏi mực với nước thành mực nước, có lịch sử hơn 3.000 năm. Bốn chiếc nghiên đá danh tiếng nhất (Tứ đại danh nghiên) gồm có Đoan nghiên, Hấp nghiên, Thao hà nghiên và Trừng nê nghiên; trong đó xuất sắc nhất là Đoan Nghiên sản xuất tại thành phố Triệu Khánh (thời cổ gọi là Đoan Châu) thuộc tỉnh Quảng Đông. Đá Đoan nghiên có thớ mịn màng óng ả, mài mực cực nhanh mà không làm mòn lông bút, mực mài ra bóng mịn sánh như dầu, muôn đời nay luôn được giới văn nhân thi sĩ tôn sùng làm bảo bối. Văn Phòng Tứ Bảo không đơn thuần là công cụ cầm tay mà đã hóa thân thành biểu tượng vật chất cao quý của nền văn hóa phương Đông, kết tinh mỹ cảm thanh tao và sức sáng tạo văn hóa bất diệt của dân tộc Trung Hoa.
2. Bảng Tra Cứu Từ Vựng & Thuật Ngữ Văn Hóa Cốt Lõi Chương 8 (Kèm Âm Hán Việt)
Hệ thống các thuật ngữ văn hóa, triết học và lịch sử trọng tâm xuất hiện trong Chương 8. Bấm nút loa 🔊 để nghe phát âm chuẩn giọng Bắc Kinh và học thuộc âm Hán Việt VIẾT HOA TOÀN BỘ:
| # | Thuật Ngữ Chữ Hán | Pinyin | Âm Hán Việt | Giải Nghĩa Học Thuật & Ví Dụ |
|---|---|---|---|---|
| 1 |
唐三彩唐三彩
|
táng sān cǎi | ĐƯỜNG TAM THÁI |
Gốm tráng men ba màu vàng, lục, bạch thời Đường
💡 VD: 唐三彩色彩斑斓,生动反映了盛唐时代的社会繁荣。 — Gốm Đường tam thái màu sắc lộng lẫy, phản ánh sinh động sự phồn vinh thời Thịnh Đường.
|
| 2 |
景德镇瓷都景德鎮瓷都
|
jǐng dé zhèn cí dōu | CẢNH ĐỨC TRẤN TỪ ĐÔ |
Kinh đô gốm sứ Cảnh Đức Trấn (Giang Tây)
💡 VD: 江西景德镇被称为中国的“瓷都”,青花瓷享誉全球。 — Cảnh Đức Trấn (Giang Tây) được gọi là “Từ đô” của Trung Quốc, sứ hoa lam nức tiếng toàn cầu.
|
| 3 |
景泰蓝景泰藍
|
jǐng tài lán | CẢNH THÁI LAM |
Pháp lam khảm sợi đồng trên nền men xanh lam thời Minh
💡 VD: 景泰蓝又称铜胎掐丝珐琅,曾获得世博会一等奖。 — Cảnh Thái Lam còn gọi là pháp lam khảm sợi đồng, từng đạt giải nhất tại Hội chợ thế giới.
|
| 4 |
杭州折扇杭州摺扇
|
háng zhōu zhé shàn | HÀNG CHÂU CHIẾT PHIẾN |
Quạt gấp Hàng Châu làm từ nan trúc và hương thơm đàn hương
💡 VD: 在扇面上题诗作画是中国扇子艺术的独特魅力。 — Đề thơ vẽ tranh trên mặt quạt là nét quyến rũ độc đáo của nghệ thuật quạt Trung Hoa.
|
| 5 |
潍坊风筝濰坊風箏
|
wéi fāng fēng zheng | DUY PHƯỜNG PHONG TRANH |
Thủ phủ diều bay truyền thống Duy Phường (Sơn Đông)
💡 VD: 山东潍坊被称为风筝的故乡,每年举办国际风筝大会。 — Duy Phường (Sơn Đông) được gọi là quê hương của diều bay, hằng năm đều tổ chức đại hội diều quốc tế.
|
| 6 |
走马灯走馬燈
|
zǒu mǎ dēng | TẨU MÃ ĐĂNG |
Đèn kéo quân quay chuyển hình bóng khi thắp nến
💡 VD: 元宵节街头悬挂的走马灯旋转飞舞,深受儿童喜爱。 — Đèn kéo quân treo trên phố dịp Tết Nguyên tiêu quay lượn sống động, được trẻ nhỏ vô cùng yêu thích.
|
| 7 |
四大名绣四大名繡
|
sì dà míng xiù | TỨ ĐẠI DANH TÚ |
Bốn trường phái thêu lớn: Tô tú, Tương tú, Việt tú, Thục tú
💡 VD: 苏绣猫、湘绣虎生动体现了中国传统刺绣的高超技艺。 — Mèo thêu Tô Châu, hổ thêu Hồ Nam thể hiện sinh động kỹ nghệ cao siêu của nghề thêu truyền thống.
|
| 8 |
丝绸之路絲綢之路
|
sī chóu zhī lù | TY TRÙ CHI LỘ |
Con đường Tơ lụa đưa lụa là gốm sứ sang phương Tây
💡 VD: 西汉张骞出使西域开通了著名的丝绸之路,中国被称为“丝国”。 — Trương Khiên thời Tây Hán đi sứ Tây Vực mở ra con đường Tơ lụa, Trung Quốc được gọi là “xứ sở tơ lụa”.
|
| 9 |
蜡染工艺蠟染工藝
|
là rǎn gōng yì | LÁP NHIỄM CÔNG NGHỆ |
Kỹ thuật vẽ sáp ong nhuộm chàm tạo vân băng rạn
💡 VD: 蜡染布上的自然冰裂纹产生了一种独特质朴的装饰效果。 — Vân rạn tự nhiên trên vải nhuộm sáp tạo nên hiệu ứng trang trí độc đáo mộc mạc.
|
| 10 |
民间剪纸民間剪紙
|
mín jiān jiǎn zhǐ | DÂN GIAN TIỄN CHỈ |
Nghệ thuật cắt giấy trổ hoa dán cửa sổ (Song hoa)
💡 VD: 红彤彤的窗花剪纸给寻常百姓家增添了浓浓的喜庆气氛。 — Hoa giấy dán cửa sổ đỏ rực rỡ mang đến không khí tươi vui ngập tràn cho mỗi gia đình.
|
| 11 |
君子比德于玉君子比德於玉
|
jūn zǐ bǐ dé yú yù | QUÂN TỬ BỈ ĐỨC Ư NGỌC |
Người quân tử sánh đức hạnh mình với vẻ trong sáng của ngọc
💡 VD: 古人视玉为美好品德的象征,玉雕工艺源远流长。 — Người xưa xem ngọc là biểu tượng của phẩm đức cao đẹp, nghề chạm khắc ngọc có lịch sử lâu đời.
|
| 12 |
文房四宝文房四寶
|
wén fáng sì bǎo | VĂN PHÒNG TỨ BẢO |
Giấy Tuyên, Mực Huy, Bút Hồ và Nghiên Đoan
💡 VD: 宣纸、徽墨、湖笔、端砚被尊称为中国古代“文房四宝”。 — Giấy Tuyên, mực Huy, bút Hồ, nghiên Đoan được tôn vinh là Văn phòng tứ bảo cổ đại.
|
| 13 |
宣纸千寿宣紙千壽
|
xuān zhǐ qiān shòu | TUYÊN CHỈ THIÊN THỌ |
Giấy Tuyên ngàn năm không mục nát biến màu
💡 VD: 宣纸吸水性强、经久不脆,享有“纸寿千年”的美誉。 — Giấy Tuyên hút nước tốt, bền bỉ ngàn năm không giòn gãy, mang danh “giấy thọ nghìn năm”.
|
| 14 |
端石名砚端石名硯
|
duān shí míng yàn | ĐOAN THẠCH DANH NGHIÊN |
Nghiên mực Đoan Khê (Triệu Khánh, Quảng Đông) đứng đầu tứ đại danh nghiên
💡 VD: 端砚石质细腻、发墨极快,是进献皇室的珍贵贡品。 — Nghiên Đoan chất đá mịn màng, mài mực cực nhanh, là cống phẩm quý giá dâng lên hoàng gia.
|
| 15 |
非遗传承非遺傳承
|
fēi yí chuán chéng | PHI DI TRUYỀN THỪA |
Kế thừa và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể
💡 VD: 中国剪纸和书法均已被联合国列入人类非物质文化遗产代表作名录。 — Cắt giấy và Thư pháp Trung Quốc đều đã được UNESCO ghi danh vào Danh mục di sản phi vật thể của nhân loại.
|
3. Bài Tập Trắc Nghiệm Củng Cố Kiến Thức Văn Hóa Chương 8 (Có Đáp Án)
Hãy tự kiểm tra mức độ ghi nhớ các kiến thức văn hóa, điển tích và nhân vật trong Chương 8 qua các câu hỏi trắc nghiệm dưới đây:
Bốn trường phái thêu tay truyền thống danh tiếng nhất Trung Quốc (四大名绣) gồm những trường phái nào?
👉 Xem Đáp Án & Phân Tích Chi Tiết
Đô thị nào ở tỉnh Giang Tây được tôn xưng là “Kinh đô gốm sứ (瓷都)” của Trung Quốc?
👉 Xem Đáp Án & Phân Tích Chi Tiết
Sản phẩm thủ công mỹ nghệ đặc trưng của Bắc Kinh được làm từ đồng khảm sợi kim loại và tráng men xanh lam phát triển từ thời Minh có tên là gì?
👉 Xem Đáp Án & Phân Tích Chi Tiết
Thành phố nào ở tỉnh Sơn Đông được vinh danh là “Quê hương của diều bay” và hằng năm tổ chức Hội nghị Diều quốc tế?
👉 Xem Đáp Án & Phân Tích Chi Tiết
4. Điều Hướng & Khám Phá Trọn Bộ 10 Chương 《中国文化常识》
Ấn phẩm 《中国文化常识》 gồm 10 chương bao quát trọn vẹn văn minh Trung Hoa. Bạn có thể chọn bất kỳ chương nào bên dưới để tiếp tục hành trình học tập:
Trọn Bộ 10 Chương 《中国文化常识》 (Thường Thức Văn Hóa Trung Quốc)
- Chương 1: 中国传统思想 (Tư Tưởng Truyền Thống Trung Quốc) 👉 Xem
- Chương 2: 中国传统美德 (Mỹ Đức Truyền Thống Trung Quốc) 👉 Xem
- Chương 3: 中国古代文学 (Văn Học Cổ Đại Trung Quốc) 👉 Xem
- Chương 4: 中国古代科技 (Khoa Học Kỹ Thuật Cổ Đại Trung Quốc) 👉 Xem
- Chương 5: 中国传统艺术 (Nghệ Thuật Truyền Thống Trung Quốc) 👉 Xem
- Chương 6: 中国文物 (Văn Vật & Bảo Vật Lịch Sử Trung Quốc) 👉 Xem
- Chương 7: 中国古代建筑 (Kiến Trúc Cổ Đại Trung Quốc) 👉 Xem
- 📖 Chương 8: 中国工艺美术 (Công Nghệ Mỹ Thuật & Thủ Công Truyền Thống) Đang xem
- Chương 9: 中国民俗 (Phong Tục Dân Gian & Lễ Tết Truyền Thống) 👉 Xem
- Chương 10: 中国人的生活 (Đời Sống & Văn Hóa Thường Nhật Người Trung Quốc) 👉 Xem
Tải Trọn Bộ PDF & Luyện Thi Online 10 Đề Mô Phỏng HSK 5 (Chủ Biên Đổng Tụy)
Ấn bản đầy đủ đã được lưu trữ tốc độ cao trên Cloudflare R2 kèm 10 phòng thi trực tuyến chấm điểm tự động. Bấm nút bên dưới để tải sách hoặc vào phòng thi ngay!
Nguồn gốc ấn bản & Tham khảo học thuật
- Ấn bản gốc: 《汉语水平考试模拟试题集(第2版)HSK五级》 (Mô phỏng đề thi HSK phiên bản mới – HSK cấp độ 5) — Chủ biên: GS. Đổng Tụy (董萃), Phó chủ biên: Trương Đại Cường (张大强), Hàn Lệ Quân (韩丽君), Cát Khánh Ba (吉庆波) — Nhà xuất bản Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh (北京语言大学出版社 - BLCUP).
- Bản dịch tiếng Việt: Công ty Nhân Trí Việt liên kết cùng Nhà xuất bản Tổng Hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành.
- Hệ thống 10 phòng thi trực tuyến mã H5-BLCUP-01 → H5-BLCUP-10 và hạ tầng lưu trữ Cloudflare R2 của FoxHSK.
Ôn Luyện & Khám Phá Kho Tàng Tiếng Trung
Nâng cao vốn từ vựng HSK qua hệ thống công cụ tương tác thông minh và kho tài nguyên bách khoa miễn phí 100%.
Ôn Luyện & Thực Hành Cùng FoxHSK
Các công cụ và tài nguyên học tập hoàn toàn miễn phí được phát triển bởi FoxHSK
Phòng Thi Thử HSK Online
Miễn phíKho đề thi HSK 1–6 mô phỏng 100% giao diện thi máy CTI có chấm điểm tức thì
Kho 28.035 Từ Vựng & Chữ Hán
HSK 1-9Tra cứu 28.035 từ vựng HSK 1–9 & Từ điển Hán Việt với Pinyin, âm Hán Việt và Flashcard SRS
Ngữ Pháp Tiếng Trung HSK
HSK 1-6Tổng hợp 500+ cấu trúc ngữ pháp HSK 1–6 có ví dụ song ngữ và mẹo ghi nhớ
214 Bộ Thủ Chữ Hán
Cốt lõiChiết tự chữ Hán, lục thư tạo chữ và bảng tra cứu bộ thủ thông minh
Luyện Viết Chữ Hán Online
Tương tácTập viết từng nét chữ Hán theo quy tắc thuận bút trực quan sinh động
3000 Câu Giao Tiếp Tiếng Trung
Hot PDF25 chủ đề khẩu ngữ thực tế kèm phát âm Audio MP3 và file PDF tải miễn phí
Học Hành Đều Tay - Loot Thẻ Xịn NgayHọc ngay để tích Xu săn thẻ SSR Chí Tôn!
Thẻ đã sở hữu phát sáng rực rỡ • Thẻ chưa mở hiển thị âm bản đen trắng:Chạm thẻ để xem chi tiết
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Giải đáp các thắc mắc phổ biến nhất liên quan đến chủ đề bài viết
Chương 8 (中国工艺美术 - Công Nghệ Mỹ Thuật & Thủ Công Truyền Thống) gồm các chuyên đề: 概述 (Khái Quát), 唐三彩 (Gốm Màu Đường Tam Thái — Sắc Màu Thịnh Đường), 瓷器 (Gốm Sứ Trung Hoa & Sứ Cảnh Đức Trấn), 景泰蓝 (Pháp Lam Cảnh Thái Lam — Đỉnh Cao Thủ Công Mỹ Nghệ Cố Cung), 扇子 (Nghệ Thuật Quạt Giấy & Thư Họa Đề Phiến), 风筝 (Diều Bay Truyền Thống Từ Lỗ Ban Đến Duy Phường), 灯彩 (Đèn Hoa Đăng & Hội Đèn Lồng Nguyên Tiêu), 刺绣 (Tứ Đại Danh Tú Thêu Tay (Tô, Tương, Việt, Thục)), 丝绸 (Con Đường Tơ Lụa & Nghệ Thuật Dệt Lụa Cổ Đại), 蜡染和蓝印花布 (Nhuộm Sáp & Vải Hoa Lam Dân Gian), 剪纸 (Nghệ Thuật Cắt Giấy Dân Gian — Di Sản Phi Vật Thể Nhân Loại), 玉雕 (Điêu Khắc Ngọc Quý — Vẻ Đẹp Quân Tử Như Ngọc), 石狮 (Tượng Sư Tử Đá Canh Cổng — Biểu Tượng Uy Vũ & Cát Tường), 文房四宝 (Văn Phòng Tứ Bảo: Bút Hồ, Mực Huy, Giấy Tuyên, Nghiên Đoan).
100% nội dung chữ Hán được số hóa nguyên văn từng chữ từ ấn phẩm song ngữ Trung – Anh do Quốc Vụ Viện Kiều Ban & Hanban phát hành, đi kèm hình ảnh chụp và cắt trực tiếp từ trang sách để bạn đối chiếu.
Bạn có thể bấm vào nút "Tải Sách PDF Gốc" ở đầu bài viết hoặc cuối bài viết để tải trực tiếp file PDF 294 trang chất lượng cao từ Cloudflare R2 của FoxHSK.

Đội ngũ chuyên gia học thuật và khảo thí của FoxHSK.
Cam Kết Chất Lượng Nội Dung & Minh Bạch AI
Nội dung chuyên mục Văn học & Chuyên khảo trên FoxHSK được xây dựng theo tôn chỉ: tối đa hóa giá trị cho học viên, chống thông tin sai lệch và ảo giác dữ liệu (AI hallucination).
Đối chiếu trực tiếp Giáo trình Chuẩn HSK (BLCUP), Tiêu chuẩn Quốc tế HSK 3.0 (CLEC) và Từ điển Hán ngữ Hiện đại.
Phiên âm Ruby Pinyin chuẩn ngữ lưu Bắc Kinh, âm Hán Việt ALL CAPS chuẩn xác và câu ví dụ bám sát giao tiếp thực tế.
AI hỗ trợ nghiên cứu và cấu trúc tương tác; 100% dữ liệu học thuật được chuyên gia Sư phạm Hán ngữ trực tiếp kiểm chứng.
Bình luận & Thảo luận0
Bạn nghĩ gì về bài này?
Bảo vệ chống spam bởi Cloudflare Turnstile
Chưa có bình luận nào cho bài viết này
Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ hoặc tag @foxi để trao đổi cùng Cáo Foxi AI!



