《中国文化常识》 Chương 3: 中国古代文学 (Văn Học Cổ Đại Trung Quốc) - Số Hóa Kèm Ảnh Gốc

文wén学xué是shì中zhōng国guó文wén化huà中zhōng最zuì有yǒu活huó力lì、最zuì灿càn烂làn辉huī煌huáng的de一yí部bù分fen。在zài历lì史shǐ发fā展zhǎn的de长cháng河hé里lǐ，中zhōng国guó古gǔ代dài文wén学xué蕴yùn涵hán了le中zhōng华huá文wén化huà的de基jī本běn精jīng神shén，体tǐ现xiàn了le中zhōng国guó人rén的de美měi学xué追zhuī求qiú，承chéng载zài了le中zhōng华huá民mín族zú的de理lǐ想xiǎng信xìn念niàn，表biǎo现xiàn出chū自zì己jǐ独dú特tè的de个gè性xìng和hé风fēng采cǎi。从cóng远yuǎn古gǔ神shén话huà到dào唐táng诗shī宋sòng词cí、明míng清qīng小xiǎo说shuō，各gè种zhǒng文wén学xué形xíng式shì，高gāo潮cháo迭dié起qǐ，连lián绵mián数shù千qiān年nián，涌yǒng现xiàn出chū许xǔ多duō古gǔ今jīn闻wén名míng的de文wén学xué家jiā和hé不bù朽xiǔ的de文wén学xué作zuò品pǐn。文wén學xué是shì中zhōng國guó文wén化huà中zhōng最zuì有yǒu活huó力lì、最zuì燦càn爛làn輝huī煌huáng的de一yí部bù分fen。在zài歷lì史shǐ發fā展zhǎn的de長cháng河hé裡lǐ，中zhōng國guó古gǔ代dài文wén學xué蘊yùn涵hán了le中zhōng華huá文wén化huà的de基jī本běn精jīng神shén，體tǐ現xiàn了le中zhōng國guó人rén的de美měi學xué追zhuī求qiú，承chéng載zài了le中zhōng華huá民mín族zú的de理lǐ想xiǎng信xìn念niàn，表biǎo現xiàn出chū自zì己jǐ獨dú特tè的de個gè性xìng和hé風fēng采cǎi。從cóng遠yuǎn古gǔ神shén話huà到dào唐táng詩shī宋sòng詞cí、明míng清qīng小xiǎo說shuō，各gè種zhǒng文wén學xué形xíng式shì，高gāo潮cháo迭dié起qǐ，連lián綿mián數shù千qiān年nián，湧yǒng現xiàn出chū許xū多duō古gǔ今jīn聞wén名míng的de文wén學xué家jiā和hé不bù朽xiǔ的de文wén學xué作zuò品pǐn。

👉 Văn học là một bộ phận tràn đầy sức sống và rực rỡ huy hoàng bậc nhất trong nền văn hóa Trung Quốc. Trong dòng chảy đằng đẵng của lịch sử, văn học cổ đại Trung Quốc hàm chứa tinh thần căn bản của văn hóa Trung Hoa, thể hiện khát vọng thẩm mỹ của người Trung Quốc, gánh vác lý tưởng niềm tin của dân tộc và bộc lộ cá tính cùng phong thái độc đáo riêng biệt. Từ thần thoại viễn cổ cho đến Thơ Đường, Từ Tống, Tiểu thuyết Minh – Thanh, muôn vàn thể loại văn học nối tiếp nhau dâng trào suốt mấy nghìn năm, sản sinh biết bao danh nhân văn học lừng lẫy cổ kim và những kiệt tác bất hủ.

中zhōng国guó的de远yuǎn古gǔ神shén话huà，是shì原yuán始shǐ社shè会huì的de人rén们men面miàn对duì周zhōu围wéi这zhè个ge充chōng满mǎn未wèi知zhī的de世shì界jiè，以yǐ丰fēng富fù神shén奇qí的de想xiǎng象xiàng所suǒ构gòu筑zhù的de一yí个gè遥yáo远yuǎn又yòu神shén秘mì的de世shì界jiè。中zhōng国guó远yuǎn古gǔ神shén话huà是shì原yuán始shǐ先xiān民mín的de集jí体tǐ创chuàng作zuò，它tā们men经jīng历lì了le口kǒu头tóu流liú传chuán的de漫màn长cháng岁suì月yuè，直zhí到dào文wén字zì发fā明míng以yǐ后hòu，才cái被bèi记jì载zǎi下xià来lái，内nèi容róng多duō是shì反fǎn映yìng远yuǎn古gǔ社shè会huì丰fēng富fù多duō彩cǎi的de历lì史shǐ内nèi容róng。其qí中zhōng有yǒu：解jiě释shì世shì界jiè起qǐ源yuán的de“盘pán古gǔ开kāi天tiān地dì”、“女nǚ娲wā造zào人rén”、“女nǚ娲wā补bǔ天tiān”等děng；反fǎn映yìng人rén类lèi与yǔ自zì然rán做zuò斗dòu争zhēng的de“后hòu羿yì射shè日rì”、“夸kuā父fù追zhuī日rì”、“精jīng卫wèi填tián海hǎi”等děng；歌gē颂sòng献xiàn身shēn精jīng神shén的de“神shén农nóng尝cháng药yào”、“禹yǔ治zhì水shuǐ”等děng等děng。“女nǚ娲wā补bǔ天tiān”讲jiǎng的de是shì：在zài远yuǎn古gǔ时shí候hòu，天tiān空kōng突tū然rán崩bēng塌tā，出chū现xiàn了le一yí个gè大dà洞dòng，大dà地dì上shàng洪hóng水shuǐ泛fàn滥làn，猛měng兽shòu横héng行xíng，人rén类lèi面miàn临lín巨jù大dà的de灾zāi难nàn。中zhōng國guó的de遠yuǎn古gǔ神shén話huà，是shì原yuán始shǐ社shè會huì的de人rén們mén面miàn對duì周zhōu圍wéi這zhè個gè充chōng滿mǎn未wèi知zhī的de世shì界jiè，以yǐ豐fēng富fù神shén奇qí的de想xiǎng像xiàng所suǒ構gòu築zhù的de一yí個gè遙yáo遠yuǎn又yòu神shén秘mì的de世shì界jiè。中zhōng國guó遠yuǎn古gǔ神shén話huà是shì原yuán始shǐ先xiān民mín的de集jí體tǐ創chuàng作zuò，它tā們mén經jīng歷lì了le口kǒu頭tóu流liú傳chuán的de漫màn長cháng歲suì月yuè，直zhí到dào文wén字zì發fā明míng以yǐ後hòu，才cái被bèi記jì載zài下xià來lái，內nèi容róng多duō是shì反fǎn映yìng遠yuǎn古gǔ社shè會huì豐fēng富fù多duō彩cǎi的de歷lì史shǐ內nèi容róng。其qí中zhōng有yǒu：解jiě釋shì世shì界jiè起qǐ源yuán的de“盤pán古gǔ開kāi天tiān地dì”、“女nǚ媧wā造zào人rén”、“女nǚ媧wā補bǔ天tiān”等děng；反fǎn映yìng人rén類lèi與yǔ自zì然rán做zuò鬥dòu爭zhēng的de“后hòu羿yì射shè日rì”、“夸kuā父fù追zhuī日rì”、“精jīng衛wèi填tián海hǎi”等děng；歌gē頌sòng獻xiàn身shēn精jīng神shén的de“神shén農nóng嘗cháng藥yào”、“禹yǔ治zhì水shuǐ”等děng等děng。“女nǚ媧wā補bǔ天tiān”講jiǎng的de是shì：在zài遠yuǎn古gǔ時shí候hòu，天tiān空kōng突tū然rán崩bēng塌tā，出chū現xiàn了le一yí個gè大dà洞dòng，大dà地dì上shàng洪hóng水shuǐ氾fán濫làn，猛měng獸shòu橫héng行xíng，人rén類lèi面miàn臨lín巨jù大dà的de災zāi難nán。

👉 Thần thoại viễn cổ của Trung Quốc là một thế giới xa xăm và huyền bí do con người xã hội nguyên thủy dựng nên bằng trí tưởng tượng phong phú, kỳ diệu khi đối diện với thế giới xung quanh đầy rẫy những điều chưa biết. Thần thoại viễn cổ Trung Quốc là sáng tác tập thể của cư dân cổ xưa, trải qua năm tháng lưu truyền truyền miệng đằng đẵng cho đến khi chữ viết ra đời mới được ghi chép lại, phản ánh bức tranh lịch sử đa sắc màu của xã hội thượng cổ. Trong đó có các truyền thuyết giải thích nguồn gốc vũ trụ và loài người như “Bàn Cổ khai thiên lập địa”, “Nữ Oa tạo ra loài người”, “Nữ Oa vá trời”; phản ánh cuộc đấu tranh chinh phục tự nhiên như “Hậu Nghệ bắn mặt trời”, “Khoa Phụ đuổi mặt trời”, “Tinh Vệ lấp biển”; hay ca ngợi tinh thần xả thân vì cộng đồng như “Thần Nông nếm trăm thứ cỏ”, “Đại Vũ trị thủy”... Chuyện “Nữ Oa vá trời” kể rằng: vào thời viễn cổ, bầu trời bỗng nhiên sụp đổ tạo thành một lỗ thủng khổng lồ, trên mặt đất nước lũ tràn lan, thú dữ hoành hành khiến nhân loại đứng trước thảm họa diệt vong.

这zhè时shí，人rén类lèi的de母mǔ亲qīn女nǚ娲wā挺tǐng身shēn而ér出chū，炼liàn出chū五wǔ彩cǎi石shí修xiū补bǔ天tiān空kōng，天tiān地dì重chóng新xīn恢huī复fù了le平píng静jìng，人rén们men又yòu过guò上shàng了le幸xìng福fú的de生shēng活huó。“禹yǔ治zhì水shuǐ”讲jiǎng述shù了le鲧gǔn、禹yǔ父fù子zǐ两liǎng代dài治zhì理lǐ洪hóng水shuǐ、拯zhěng救jiù人rén类lèi的de故gù事shì。远yuǎn古gǔ时shí候hòu，大dà地dì被bèi洪hóng水shuǐ淹yān没mò，大dà神shén鲧gǔn偷tōu了le天tiān帝dì的de一yì种zhǒng能néng自zì己jǐ生shēng长zhǎng的de宝bǎo贝bèi土tǔ壤rǎng“息xī壤rǎng”，去qù堵dǔ塞sè洪hóng水shuǐ，然rán而ér用yòng这zhè种zhǒng堵dǔ截jié的de方fāng法fǎ治zhì理lǐ洪hóng水shuǐ没méi有yǒu成chéng功gōng，事shì后hòu鲧gǔn被bèi天tiān帝dì处chǔ死sǐ。三sān年nián后hòu，禹yǔ从cóng鲧gǔn的de肚dù子zǐ里lǐ跳tiào出chū，继jì承chéng父fù亲qīn的de事shì业yè，继jì续xù治zhì水shuǐ，他tā采cǎi用yòng了le疏shū导dǎo的de方fāng式shì，在zài他tā治zhì理lǐ洪hóng水shuǐ的de八bā年nián之zhī中zhōng，三sān过guò家jiā门mén而ér不bú入rù，终zhōng于yú疏shū通tōng了le河hé道dào，平píng息xī了le水shuǐ患huàn，使shǐ洪hóng水shuǐ流liú进jìn了le大dà海hǎi。這zhè時shí，人rén類lèi的de母mǔ親qīn女nǚ媧wā挺tǐng身shēn而ér出chū，煉liàn出chū五wǔ彩cǎi石shí修xiū補bǔ天tiān空kōng，天tiān地dì重chóng新xīn恢huī復fù了le平píng靜jìng，人rén們mén又yòu過guò上shàng了le幸xìng福fú的de生shēng活huó。“禹yǔ治zhì水shuǐ”講jiǎng述shù了le鯀gǔn、禹yǔ父fù子zǐ兩liǎng代dài治zhì理lǐ洪hóng水shuǐ、拯zhěng救jiù人rén類lèi的de故gù事shì。遠yuǎn古gǔ時shí候hòu，大dà地dì被bèi洪hóng水shuǐ淹yān沒méi，大dà神shén鯀gǔn偷tōu了le天tiān帝dì的de一yì種zhǒng能néng自zì己jǐ生shēng長cháng的de寶bǎo貝bèi土tǔ壤rǎng“息xī壤rǎng”，去qù堵dǔ塞sè洪hóng水shuǐ，然rán而ér用yòng這zhè種zhǒng堵dǔ截jié的de方fāng法fǎ治zhì理lǐ洪hóng水shuǐ沒méi有yǒu成chéng功gōng，事shì後hòu鯀gǔn被bèi天tiān帝dì處chǔ死sǐ。三sān年nián後hòu，禹yǔ從cóng鯀gǔn的de肚dù子zǐ裡lǐ跳tiào出chū，繼jì承chéng父fù親qīn的de事shì業yè，繼jì續xù治zhì水shuǐ，他tā採cǎi用yòng了le疏shū導dǎo的de方fāng式shì，在zài他tā治zhì理lǐ洪hóng水shuǐ的de八bā年nián之zhī中zhōng，三sān過guò家jiā門mén而ér不bú入rù，終zhōng於wū疏shū通tōng了le河hé道dào，平píng息xī了le水shuǐ患huàn，使shǐ洪hóng水shuǐ流liú進jìn了le大dà海hǎi。

👉 Đúng lúc nguy cấp ấy, người mẹ của nhân loại là Nữ Oa đã dũng cảm đứng ra, luyện đá ngũ sắc để vá lại bầu trời, giúp trời đất bình yên trở lại và muôn dân lại được sống ấm no hạnh phúc. Còn truyền thuyết “Đại Vũ trị thủy” kể về câu chuyện hai cha con Côn và Vũ nối tiếp nhau trị thủy cứu nhân loại. Thời viễn cổ, mặt đất chìm trong biển nước mênh mông; vị thần Côn đã lén lấy trộm của Thiên Đế một loại đất báu có khả năng tự sinh sôi nảy nở gọi là “Tức nhưỡng” để đắp chặn dòng nước lũ, nhưng phương pháp bít chặn (đổ tiệt) này không thành công, sau đó Côn bị Thiên Đế xử tội chết. Ba năm sau, Vũ từ trong bụng của Côn bước ra, kế thừa sự nghiệp của cha để tiếp tục trị thủy. Ông đổi sang phương pháp khơi thông dòng chảy (sơ đạo); trong suốt tám năm ròng rã trị thủy, ông “ba lần đi ngang qua cửa nhà mình mà không bước vào”, cuối cùng đã khơi thông được lòng sông, dẹp yên nạn lũ dữ và dẫn nước lũ đổ ra biển lớn.

这zhè些xiē美měi丽lì动dòng人rén的de神shén话huà，反fǎn映yìng了le远yuǎn古gǔ先xiān民mín对duì身shēn边biān自zì然rán现xiàn象xiàng的de认rèn识shi和hé征zhēng服fú自zì然rán的de愿yuàn望wàng，体tǐ现xiàn了le中zhōng华huá民mín族zú祖zǔ先xiān不bú怕pà困kùn难nán、英yīng勇yǒng顽wán强qiáng与yǔ自zì然rán灾zāi害hài做zuò斗dòu争zhēng的de伟wěi大dà精jīng神shén。充chōng满mǎn着zhe原yuán始shǐ浪làng漫màn主zhǔ义yì色sè彩cǎi的de远yuǎn古gǔ神shén话huà对duì中zhōng国guó文wén学xué的de发fā展zhǎn影yǐng响xiǎng很hěn大dà，可kě以yǐ说shuō是shì中zhōng国guó文wén学xué的de源yuán头tóu，后hòu世shì的de许xǔ多duō著zhù名míng作zuò家jiā都dōu从cóng古gǔ代dài神shén话huà中zhōng吸xī取qǔ营yíng养yǎng，创chuàng作zuò出chū了le优yōu美měi、动dòng人rén的de文wén学xué篇piān章zhāng。這zhè些xiē美měi麗lí動dòng人rén的de神shén話huà，反fǎn映yìng了le遠yuǎn古gǔ先xiān民mín對duì身shēn邊biān自zì然rán現xiàn象xiàng的de認rèn識shí和hé征zhēng服fú自zì然rán的de願yuàn望wàng，體tǐ現xiàn了le中zhōng華huá民mín族zú祖zǔ先xiān不bú怕pà困kùn難nán、英yīng勇yǒng頑wán強qiáng與yǔ自zì然rán災zāi害hài做zuò鬥dòu爭zhēng的de偉wěi大dà精jīng神shén。充chōng滿mǎn著zhù原yuán始shǐ浪làng漫màn主zhǔ義yì色sè彩cǎi的de遠yuǎn古gǔ神shén話huà對duì中zhōng國guó文wén學xué的de發fā展zhǎn影yǐng響xiǎng很hěn大dà，可kě以yǐ說shuō是shì中zhōng國guó文wén學xué的de源yuán頭tóu，後hòu世shì的de許xū多duō著zhù名míng作zuò家jiā都dōu從cóng古gǔ代dài神shén話huà中zhōng吸xī取qǔ營yíng養yǎng，創chuàng作zuò出chū了le優yōu美měi、動dòng人rén的de文wén學xué篇piān章zhāng。

👉 Những câu chuyện thần thoại tươi đẹp và lay động lòng người ấy đã phản ánh nhận thức của cư dân viễn cổ về các hiện tượng tự nhiên xung quanh cùng khát vọng chinh phục thiên nhiên, thể hiện tinh thần vĩ đại không sợ gian nguy, anh dũng kiên cường chiến đấu chống lại thiên tai của tổ tiên dân tộc Trung Hoa. Mang đậm màu sắc lãng mạn nguyên thủy, thần thoại viễn cổ có sức ảnh hưởng vô cùng to lớn đến sự phát triển của văn học Trung Quốc, có thể xem là cội nguồn của nền văn học Trung Hoa; nhiều văn nhân tên tuổi đời sau đều hấp thụ dưỡng chất từ thần thoại cổ đại để sáng tác nên những áng văn chương tuyệt mỹ.

《诗shī经jīng》是shì中zhōng国guó第dì一yī部bù诗shī歌gē总zǒng集jí。它tā收shōu录lù了le从cóng西xī周zhōu初chū年nián到dào春chūn秋qiū中zhōng叶yè大dà约yuē500年nián间jiān的de诗shī歌gē作zuò品pǐn，共gòng计jì有yǒu305首shǒu。相xiāng传chuán，周zhōu代dài的de采cǎi诗shī官guān经jīng常cháng到dào民mín间jiān收shōu集jí诗shī歌gē，当dāng时shí，也yě有yǒu官guān员yuán们men向xiàng天tiān子zǐ献xiàn诗shī的de制zhì度dù。这zhè些xiē诗shī歌gē经jīng过guò乐lè官guān的de整zhěng理lǐ编biān订dìng后hòu，形xíng成chéng了le这zhè部bù诗shī歌gē总zǒng集jí。据jù说shuō《诗shī经jīng》中zhōng的de诗shī，当dāng时shí都dōu是shì能néng演yǎn唱chàng的de歌gē词cí。《诗shī经jīng》最zuì初chū叫jiào《诗shī》或huò《诗shī三sān百bǎi》，后hòu来lái，孔kǒng子zǐ把bǎ《诗shī三sān百bǎi》作zuò为wèi教jiào科kē书shū传chuán授shòu给gěi弟dì子zǐ。汉hàn代dài以yǐ后hòu又yòu被bèi称chēng为wéi《诗shī经jīng》。《诗shī经jīng》内nèi容róng丰fēng富fù，很hěn多duō作zuò品pǐn都dōu真zhēn实shí地dì描miáo写xiě了le当dāng时shí的de社shè会huì风fēng貌mào，其qí中zhōng表biǎo现xiàn青qīng年nián男nán女nǚ爱ài情qíng、婚hūn姻yīn生shēng活huó的de特tè别bié多duō。《詩shī經jīng》是shì中zhōng國guó第dì一yī部bù詩shī歌gē總zǒng集jí。它tā收shōu錄lù了le從cóng西xī周zhōu初chū年nián到dào春chūn秋qiū中zhōng葉yè大dà約yuē500年nián間jiàn的de詩shī歌gē作zuò品pǐn，共gòng計jì有yǒu305首shǒu。相xiāng傳chuán，周zhōu代dài的de采cǎi詩shī官guān經jīng常cháng到dào民mín間jiàn收shōu集jí詩shī歌gē，當dāng時shí，也yě有yǒu官guān員yuán們mén向xiàng天tiān子zǐ獻xiàn詩shī的de制zhì度dù。這zhè些xiē詩shī歌gē經jīng過guò樂lè官guān的de整zhěng理lǐ編biān訂dìng後hòu，形xíng成chéng了le這zhè部bù詩shī歌gē總zǒng集jí。據jù說shuō《詩shī經jīng》中zhōng的de詩shī，當dāng時shí都dōu是shì能néng演yǎn唱chàng的de歌gē詞cí。《詩shī經jīng》最zuì初chū叫jiào《詩shī》或huò《詩shī三sān百bǎi》，後hòu來lái，孔kǒng子zǐ把bǎ《詩shī三sān百bǎi》作zuò為wéi教jiào科kē書shū傳chuán授shòu給gěi弟dì子zǐ。漢hàn代dài以yǐ後hòu又yòu被bèi稱chēng為wéi《詩shī經jīng》。《詩shī經jīng》內nèi容róng豐fēng富fù，很hěn多duō作zuò品pǐn都dōu真zhēn實shí地dì描miáo寫xiě了le當dāng時shí的de社shè會huì風fēng貌mào，其qí中zhōng表biǎo現xiàn青qīng年nián男nán女nǚ愛ài情qíng、婚hūn姻yīn生shēng活huó的de特tè別bié多duō。

👉 《Kinh Thi》 là tuyển tập thơ ca đầu tiên của Trung Quốc, thu thập các tác phẩm thơ ca trong khoảng 500 năm từ đầu thời Tây Chu đến giữa thời Xuân Thu, tổng cộng gồm 305 bài. Tương truyền, các quan Thái thi thời nhà Chu thường đi xuống dân gian để sưu tầm ca dao, đồng thời đương thời cũng có chế độ các quan dâng thơ lên Thiên tử. Những bài thơ này sau khi được quan nhạc phủ chỉnh lý và biên định đã hợp thành bộ tổng tập thơ ca ấy. Nghe nói toàn bộ các bài thơ trong 《Kinh Thi》 đương thời đều là ca từ có thể phối nhạc hát lên được. 《Kinh Thi》 ban đầu được gọi là 《Thi》 hoặc 《Thi tam bách》; về sau Khổng Tử đã lấy 《Thi tam bách》 làm sách giáo khoa để truyền dạy cho các đệ tử, và từ thời Hán trở đi bộ sách được tôn vinh là 《Kinh Thi》. Nội dung của 《Kinh Thi》 vô cùng phong phú, nhiều tác phẩm miêu tả chân thực diện mạo xã hội đương thời, đặc biệt chiếm số lượng rất lớn là những bài thơ thể hiện tình yêu và đời sống hôn nhân của nam nữ thanh niên.

除chú此cǐ以yǐ外wài，有yǒu的de诗shī歌gē描miáo写xiě了le下xià层céng人rén民mín的de劳láo动dòng生shēng活huó；有yǒu的de反fǎn映yìng了le人rén民mín反fǎn抗kàng压yā迫pò，追zhuī求qiú自zì由yóu幸xìng福fú的de愿yuàn望wàng；有yǒu的de控kòng诉sù了le战zhàn争zhēng造zào成chéng的de苦kǔ难nàn。在zài形xíng式shì上shàng以yǐ四sì字zì句jù为wéi主zhǔ，语yǔ言yán清qīng新xīn，音yīn韵yùn和hé谐xié，风fēng格gé朴pǔ素sù，琅láng琅láng上shàng口kǒu。如rú：“彼bǐ采cǎi萧xiāo兮xī，一yí日rì不bú见jiàn，如rú三sān秋qiū兮xī。”这zhè首shǒu名míng叫jiào《采cǎi葛gě》的de诗shī，表biǎo达dá了le一yí位wèi男nán子zǐ思sī念niàn情qíng人rén的de焦jiāo急jí心xīn情qíng。诗shī的de大dà意yì是shì：她tā去qù采cǎi集jí香xiāng草cǎo了le，一yì天tiān没méi见jiàn，好hǎo像xiàng隔gé了le三sān年nián那nà么me长cháng。成chéng语yǔ“一yí日rì不bú见jiàn，如rú隔gé三sān秋qiū”就jiù是shì由yóu此cǐ而ér来lái的de。《诗shī经jīng》不bù仅jǐn是shì研yán究jiū周zhōu代dài社shè会huì的de一yí面miàn镜jìng子zi，也yě是shì中zhōng国guó诗shī史shǐ的de光guāng辉huī起qǐ点diǎn，是shì中zhōng国guó诗shī歌gē的de源yuán头tóu。它tā所suǒ取qǔ得dé的de思sī想xiǎng和hé艺yì术shù成chéng就jiù，对duì后hòu世shì诗shī歌gē的de发fā展zhǎn产chǎn生shēng了le巨jù大dà而ér深shēn远yuǎn的de影yǐng响xiǎng。除chú此cǐ以yǐ外wài，有yǒu的de詩shī歌gē描miáo寫xiě了le下xià層céng人rén民mín的de勞láo動dòng生shēng活huó；有yǒu的de反fǎn映yìng了le人rén民mín反fǎn抗kàng壓yā迫pò，追zhuī求qiú自zì由yóu幸xìng福fú的de願yuàn望wàng；有yǒu的de控kòng訴sù了le戰zhàn爭zhēng造zào成chéng的de苦kǔ難nán。在zài形xíng式shì上shàng以yǐ四sì字zì句jù為wéi主zhǔ，語yǔ言yán清qīng新xīn，音yīn韻yùn和hé諧xié，風fēng格gé樸pǔ素sù，琅láng琅láng上shàng口kǒu。如rú：“彼bǐ採cǎi蕭xiāo兮xī，一yí日rì不bú見jiàn，如rú三sān秋qiū兮xī。”這zhè首shǒu名míng叫jiào《采cǎi葛gě》的de詩shī，表biǎo達dá了le一yí位wèi男nán子zǐ思sī念niàn情qíng人rén的de焦jiāo急jí心xīn情qíng。詩shī的de大dà意yì是shì：她tā去qù採cǎi集jí香xiāng草cǎo了le，一yì天tiān沒méi見jiàn，好hǎo像xiàng隔gé了le三sān年nián那nà麼mó長cháng。成chéng語yǔ“一yí日rì不bú見jiàn，如rú隔gé三sān秋qiū”就jiù是shì由yóu此cǐ而ér來lái的de。《詩shī經jīng》不bù僅jǐn是shì研yán究jiū周zhōu代dài社shè會huì的de一yí面miàn鏡jìng子zǐ，也yě是shì中zhōng國guó詩shī史shǐ的de光guāng輝huī起qǐ點diǎn，是shì中zhōng國guó詩shī歌gē的de源yuán頭tóu。它tā所suǒ取qǔ得dé的de思sī想xiǎng和hé藝yì術shù成chéng就jiù，對duì後hòu世shì詩shī歌gē的de發fā展zhǎn產chǎn生shēng了le巨jù大dà而ér深shēn遠yuǎn的de影yǐng響xiǎng。

👉 Ngoài ra, có những bài thơ miêu tả cuộc sống lao động của tầng lớp nhân dân lao khổ; có bài phản ánh khát vọng chống lại áp bức, theo đuổi tự do hạnh phúc của người dân; lại có bài tố cáo nỗi thống khổ do chiến tranh gây ra. Về mặt hình thức, thơ lấy câu bốn chữ (tứ ngôn) làm chủ đạo, ngôn ngữ trong trẻo, âm vần hài hòa, phong cách mộc mạc dễ đọc dễ nhớ. Chẳng hạn như câu: “Bỉ thái tiêu hề, nhất nhật bất kiến, như tam thu hề”. Bài thơ mang tên 《Thải Cát》 này đã bày tỏ tâm trạng bồn chồn da diết của một chàng trai khi thương nhớ người yêu. Đại ý câu thơ là: Nàng đi hái cỏ thơm rồi, mới một ngày không gặp mặt mà ngỡ dài đằng đẵng như cách mấy mùa thu (ba năm). Câu thành ngữ “Nhất nhật bất kiến, như cách tam thu (Một ngày không gặp, tựa cách ba thu)” chính là bắt nguồn từ đây. 《Kinh Thi》 không chỉ là tấm gương phản chiếu xã hội nhà Chu mà còn là khởi điểm chói lọi của lịch sử thi ca Trung Quốc, tạo ra ảnh hưởng sâu rộng đối với muôn đời sau.

“楚chǔ辞cí”是shì在zài《诗shī经jīng》之zhī后hòu出chū现xiàn的de一yì种zhǒng新xīn诗shī体tǐ，公gōng元yuán前qián4世shì纪jì前qián后hòu诞dàn生shēng在zài位wèi于yú中zhōng国guó南nán方fāng的de楚chǔ国guó。“楚chǔ辞cí”在zài形xíng成chéng过guò程chéng中zhōng，受shòu到dào了le楚chǔ地dì民mín歌gē、音yīn乐yuè及jí民mín间jiān文wén学xué的de影yǐng响xiǎng，带dài有yǒu浓nóng厚hòu的de楚chǔ国guó地dì方fāng色sè彩cǎi。屈qū原yuán是shì“楚chǔ辞cí”最zuì主zhǔ要yào的de代dài表biǎo作zuò家jiā，楚chǔ国guó人rén，是shì中zhōng国guó历lì史shǐ上shàng最zuì受shòu尊zūn敬jìng的de伟wěi大dà爱ài国guó诗shī人rén之zhī一yī。他tā眼yǎn看kàn国guó家jiā日rì益yì衰shuāi弱ruò，忧yōu心xīn如rú焚fén，写xiě了le大dà量liàng抒shū发fā忧yōu愤fèn之zhī情qíng的de诗shī作zuò，后hòu因yīn被bèi人rén陷xiàn害hài，长cháng期qī流liú浪làng，最zuì后hòu投tóu汨mì罗luó江jiāng而ér死sǐ。每měi年nián端duān午wǔ节jié，中zhōng国guó人rén都dōu要yào以yǐ包bāo粽zòng子zǐ、举jǔ行xíng龙lóng舟zhōu赛sài等děng活huó动dòng纪jì念niàn他tā。他tā的de主zhǔ要yào作zuò品pǐn有yǒu《离lí骚sāo》、《天tiān问wèn》、《九jiǔ歌gē》等děng。“楚chǔ辭cí”是shì在zài《詩shī經jīng》之zhī後hòu出chū現xiàn的de一yì種zhǒng新xīn詩shī體tǐ，公gōng元yuán前qián4世shì紀jì前qián後hòu誕dàn生shēng在zài位wèi於wū中zhōng國guó南nán方fāng的de楚chǔ國guó。“楚chǔ辭cí”在zài形xíng成chéng過guò程chéng中zhōng，受shòu到dào了le楚chǔ地dì民mín歌gē、音yīn樂lè及jí民mín間jiàn文wén學xué的de影yǐng響xiǎng，帶dài有yǒu濃nóng厚hòu的de楚chǔ國guó地dì方fāng色sè彩cǎi。屈qū原yuán是shì“楚chǔ辭cí”最zuì主zhǔ要yào的de代dài表biǎo作zuò家jiā，楚chǔ國guó人rén，是shì中zhōng國guó歷lì史shǐ上shàng最zuì受shòu尊zūn敬jìng的de偉wěi大dà愛ài國guó詩shī人rén之zhī一yī。他tā眼yǎn看kàn國guó家jiā日rì益yì衰shuāi弱ruò，憂yōu心xīn如rú焚fén，寫xiě了le大dà量liàng抒shū發fā憂yōu憤fèn之zhī情qíng的de詩shī作zuò，後hòu因yīn被bèi人rén陷xiàn害hài，長cháng期qī流liú浪làng，最zuì後hòu投tóu汨mì羅luó江jiāng而ér死sǐ。每měi年nián端duān午wǔ節jié，中zhōng國guó人rén都dōu要yào以yǐ包bāo粽zòng子zǐ、舉jǔ行xíng龍lóng舟zhōu賽sài等děng活huó動dòng紀jì念niàn他tā。他tā的de主zhǔ要yào作zuò品pǐn有yǒu《離lí騷sāo》、《天tiān問wèn》、《九jiǔ歌gē》等děng。