Ý Nghĩa Thành Ngữ Vi Biên Tam Tuyệt (韦编三绝): Điển Cố Dây Da Buộc Sách Đứt Ba Lần & Khổng Tử Đọc Kinh Dịch

Thời cổ đại khi chưa phát minh ra giấy, sách được viết trên từng thẻ tre, thẻ trúc rồi dùng dây da bò bện lại với nhau. Câu chuyện Vạn thế sư biểu Khổng Tử đọc sách say mê đến mức dây da bò đứt đi đứt lại nhiều lần đã khai sinh ra thành ngữ bất hủ Vi Biên Tam Tuyệt (韦编三绝).

1. Ý Nghĩa Của Từng Chữ Hán

• VI (韦 - Wéi): Miếng da thuộc dẻo dai, sợi dây da bò bện chắc chắn.
• BIÊN (编 - Biān): Kết lại, đan kết các thẻ tre thành cuốn sách.
• TAM (三 - Sān): Số 3 (trong tiếng Hán cổ thường mang nghĩa tượng trưng cho số nhiều, nhiều lần).
• TUYỆT (绝 - Jué): Đứt rời, đứt lìa từng đoạn.

Nghĩa đen: Sợi dây da bò rất dai dùng để xâu buộc cuốn sách thẻ tre bị lật đi lật lại nhiều lần đến mức đứt rời ba lượt.
Nghĩa bóng: Miêu tả tinh thần đọc sách, nghiên cứu học vấn vô cùng chăm chỉ, nghiền ngẫm sâu sắc từng con chữ.

2. Điển Cố Trong "Sử Ký - Khổng Tử Thế Gia"

Tư Mã Thiên chép trong Sử Ký: Những năm tháng tuổi già, Khổng Tử vô cùng say mê nghiên cứu cuốn Chu Dịch (Kinh Dịch) — một trước tác triết học thâm sâu uyên bác bậc nhất. Ông đọc đi đọc lại từng trang, nghiền ngẫm từng lời hào, viết chú giải cho cuốn sách.

Vì lật dở quá nhiều lần, sợi dây da bò bện các thẻ tre của cuốn sách bị mòn rách và đứt tung ra. Khổng Tử lại lấy sợi dây da mới bện lại để đọc tiếp. Cứ như thế, sợi dây da đã đứt lìa rồi được buộc lại tới ba lần (孔子晚而喜易，读易，韦编三绝). Khổng Tử từng than: "Nếu trời cho ta sống thêm vài năm nữa, thì ta đối với đạo Dịch sẽ càng thêm thấu tỏ mà không phạm phải sai lầm lớn!"

3. Mẫu Câu Ứng Dụng Trong Giao Tiếp HSK