Bí Quyết Ngừng Dịch Ngầm Trong Đầu Và Bắt Đầu Tư Duy Bằng Tiếng Trung

Một trong những trở ngại lớn nhất khiến người học tiếng Trung tại Việt Nam nói vấp váp và nghe không kịp chính là thói quen dịch ngầm trong đầu. Khi nghe đối phương nói, não bộ phải nhận diện âm thanh, dịch sang tiếng mẹ đẻ rồi mới hiểu; khi muốn nói, bạn lại ghép câu tiếng Việt trước rồi loay hoay tìm từ vựng ngữ pháp tiếng Trung tương đương. Quá trình chuyển dịch trung gian này tiêu tốn quá nhiều tài nguyên nhận thức, biến việc giao tiếp tự nhiên thành một bài toán dịch thuật nặng nề. Theo chuyên gia sư phạm Olle Linge từ Hacking Chinese, muốn đạt đến sự lưu loát thực thụ trong các kỳ thi HSK và đời sống, bạn không cần phải triệt tiêu hoàn toàn tiếng mẹ đẻ, mà cần học cách liên kết trực tiếp giữa ý niệm và âm thanh chữ Hán như câu 你好 (nǐ hǎo) quen thuộc hằng ngày.

1. Bản Chất Của Thói Quen Dịch Ngầm Và Mục Tiêu Thực Tế Của Người Học

1.1. Cái giá của việc dịch thầm trong kỹ năng Nghe và Nói

Khi bạn trò chuyện bằng tiếng Trung, nếu phải trải qua quy trình hình thành ý nghĩ bằng tiếng mẹ đẻ rồi mới dịch từng từ sang tiếng Trung, tốc độ phát ngôn sẽ luôn bị trễ nhịp so với dòng chảy đàm thoại thông thường. Nguy hại hơn, trong kỹ năng nghe hiểu, các nghiên cứu tâm lý học ngôn ngữ của Vandergrift (2006) và In'nami (2023) đã chỉ ra rằng việc dịch thầm trong đầu tương quan trực tiếp với hiệu suất nghe hiểu kém. Khi người đối diện nói với tốc độ bình thường từ 180 đến 220 chữ một phút, chỉ cần bạn dừng lại 2 giây để phân tích một từ ngữ quen thuộc bằng tiếng Việt, bạn sẽ lập tức bỏ lỡ toàn bộ vế câu tiếp theo, dẫn đến tình trạng đứt gãy mạch thông tin hoàn toàn.

Trong các bài thi chuẩn hóa như HSK 4, HSK 5 hay HSK 6, áp lực thời gian của phần thi Nghe (听力 - TÍNH LỰC) là vô cùng khốc liệt. Thí sinh có thói quen dịch nghĩa từng câu chữ sang tiếng mẹ đẻ thường rơi vào trạng thái quá tải nhận thức ở bộ nhớ làm việc (working memory). Não bộ bị kiệt quệ do phải xử lý song song hai hệ thống mã hóa ngôn ngữ, khiến bạn không còn đủ năng lượng để suy luận ngữ cảnh, nắm bắt thái độ của người nói hoặc phán đoán bẫy đề thi. Vì vậy, việc chuyển đổi từ cơ chế dịch thuật cơ học sang cơ chế kích hoạt phản xạ trực tiếp là yêu cầu mang tính sống còn đối với bất kỳ ai muốn vượt qua ngưỡng trung cấp.

1.2. Hiểu đúng về cơ chế song ngữ: Không cần xóa bỏ hoàn toàn tiếng mẹ đẻ

Nhiều người học lầm tưởng rằng để tư duy bằng tiếng Trung, họ phải thanh tẩy hoàn toàn tiếng Việt ra khỏi tâm trí. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu hiện đại về hệ thống ngữ âm và từ vựng song ngữ (điển hình như Jacobs et al., 2016) đã chứng minh rằng ngay cả những người song ngữ thuần thục ở cấp độ cao nhất vẫn đồng thời kích hoạt cả hai ngôn ngữ trong não bộ khi họ chỉ sử dụng một thứ tiếng. Tiếng mẹ đẻ sẽ không bao giờ biến mất hoàn toàn, và sự xuất hiện thoáng qua của một vài từ vựng tiếng Việt khi bạn đang suy nghĩ không phải là một khiếm khuyết hay dấu hiệu thất bại trong học tập.

Vấn đề thực sự chỉ nảy sinh khi tiếng mẹ đẻ biến thành một trạm trung chuyển bắt buộc mà mọi luồng thông tin đều phải đi qua trước khi bạn có thể hiểu hoặc nói. Dịch thuật tự thân nó là một kỹ năng giá trị cao trong giao lưu văn hóa và công việc chuyên môn, nhưng trong giao tiếp đàm thoại thời gian thực, nó trở thành lực cản kìm hãm phản xạ. Mục tiêu sư phạm chuẩn xác của bạn là biến tiếng Trung thành một đường dẫn độc lập kết nối thẳng từ tư duy cảm xúc đến lời nói, thay vì phải đi đường vòng qua trạm trung chuyển tiếng Việt.

2. Bạn Đã Từng Tư Duy Bằng Tiếng Trung: Khởi Đầu Từ Vùng Nhận Thức Sẵn Có

2.1. Nền tảng phản xạ trực tiếp vốn đã tồn tại ở cấp độ sơ cấp

Khả năng tư duy trực tiếp bằng ngoại ngữ không phải là một cảnh giới thần bí chỉ dành riêng cho các dịch giả kỳ cựu hay những người sống nhiều năm tại Bắc Kinh. Hãy quan sát phản xạ của chính bạn: khi một người bạn Trung Quốc chào bạn bằng câu 你好 (nǐ hǎo), liệu bạn có cần phải dịch thầm từ đó thành 'chào bạn' trong đầu rồi mới hiểu không? Tương tự, khi muốn cảm ơn ai đó, từ 谢谢 (xièxie) gần như bật ra khỏi miệng bạn ngay tức khắc mà không cần thông qua bước tìm kiếm từ tương đương trong tiếng Việt. Điều này chứng minh rằng bạn hoàn toàn sở hữu năng lực kết nối trực tiếp giữa âm thanh, ý nghĩa và phản xạ ngôn ngữ ở một bộ phận vốn từ nhất định.

Bí quyết cốt lõi để tiến bộ vượt bậc không phải là phát minh ra một phương pháp hoàn toàn mới, mà là mở rộng có hệ thống vùng ngôn ngữ đã được tự động hóa này. Nếu bạn đã có thể xử lý trực tiếp các từ như 对 (duì), 好的 (hǎo de), 不客气 (bú kèqi), thì việc mở rộng phản xạ đó sang hàng trăm từ vựng đời sống, cụm danh từ và mẫu câu ngữ pháp thường gặp khác là một mục tiêu hoàn toàn khả thi. Thành công bước đầu này là bằng chứng rõ ràng nhất khẳng định não bộ của bạn có đầy đủ cơ chế sinh học để làm chủ tư duy bằng tiếng Trung.

2.2. Chiến lược mở rộng dần các tiểu vùng tư duy trong đời sống

Để mở rộng biên giới tư duy, Olle Linge khuyến nghị người học nên bắt đầu từ việc độc thoại nội tâm trong những phạm vi sinh hoạt nhỏ hẹp và lặp đi lặp lại mỗi ngày. Ngay khi bạn vừa học xong hệ thống số đếm, thời gian, ngày tháng hoặc các từ vựng chỉ hoạt động thể chất, hãy biến chúng thành ngôn ngữ mặc định trong tâm trí. Ví dụ, khi bạn tập chống đẩy, hãy đếm thầm 一 (yī), 二 (èr), 三 (sān); khi bước lên cầu thang tại cơ quan, hãy đếm từng bậc bằng tiếng Trung; khi nhìn đồng hồ, hãy tự nhủ thời gian bằng tiếng Trung thay vì đọc thầm bằng tiếng mẹ đẻ.

Phương pháp tường thuật cuộc sống hằng ngày (verbalising your everyday life) là cách tự rèn luyện khẩu ngữ và tư duy tiết kiệm chi phí nhưng mang lại hiệu quả vượt trội. Trong khi pha cà phê, nấu ăn hoặc dọn dẹp bàn làm việc, bạn có thể tự thì thầm mô tả những hành động đơn giản của bản thân: 现在我泡咖啡 (Xiànzài wǒ pào kāfēi), 水开了 (shuǐ kāi le), 杯子在这里 (bēizi zài zhèlǐ). Bằng cách gắn chặt từ vựng tiếng Trung vào các thao tác thể chất cụ thể, bạn đã bỏ qua hoàn toàn bước trung gian tiếng Việt, giúp từ ngữ bám sâu vào trí nhớ cơ bắp và trí nhớ ngữ nghĩa.

3. Rào Cản 1 & 2: Vốn Từ Thực Dụng Và Tốc Độ Tự Động Hóa Nhận Thức

3.1. Rào cản vốn từ: Học cách biểu đạt vòng quanh khi thiếu từ vựng

Một nguyên nhân hiển nhiên nhưng thường bị người học ngó lơ: nếu bạn chưa từng nạp vào đầu từ vựng và cấu trúc ngữ pháp cần thiết để diễn đạt một ý tưởng, bạn tuyệt đối không thể tư duy về ý tưởng đó bằng tiếng Trung. Dòng suy nghĩ nội tâm bằng tiếng mẹ đẻ của một người trưởng thành luôn phức tạp, tinh tế và đa tầng hơn rất nhiều so với dung lượng ngôn ngữ tiếng Trung sơ cấp hoặc trung cấp có thể gánh vác. Cố gắng chuyển tải trọn vẹn những suy tư triết học sâu xa sang tiếng Trung khi bạn mới chỉ tích lũy được 500 từ vựng HSK 2 là một nỗ lực phi thực tế và chỉ mang lại sự thất vọng tột cùng.

Giải pháp thực chiến ở đây là hạ thấp độ phức tạp của ý niệm và rèn luyện kỹ năng biểu đạt vòng quanh (circumlocution). Khi bạn không biết từ chính xác, hãy dùng những từ vựng đơn giản sẵn có để miêu tả hình dáng, công dụng hoặc vị trí của sự vật. Trò chơi đoán chữ (word-guessing game) là bài tập xuất sắc nhất cho mục tiêu này: thay vì cố tìm từ 'tủ lạnh' (冰箱 - BĂNG TƯƠNG), bạn có thể nói 'một đồ vật lớn trong nhà bếp, dùng để giữ thức ăn luôn lạnh và tươi ngon'. Kỹ năng xoay xở với vốn từ hạn chế này giúp dòng giao tiếp của bạn không bao giờ bị tắc nghẽn.

3.2. Rào cản tự động hóa: Biết một từ không đồng nghĩa với việc truy xuất nhanh

Biết một từ vựng khi nhìn thấy nó trên thẻ nhớ Flashcard hay trong bài kiểm tra trắc nghiệm hoàn toàn khác với việc nhận diện và sử dụng nó trong tích tắc giữa dòng đàm thoại thực tế. Khi xem hình một quả bóng, người học ở trình độ cao sẽ thốt ra ngay chữ 球 (qiú), trong khi người mới học thường trải qua một chuỗi thao tác cồng kềnh: 'Đó là quả bóng. Quả bóng tiếng Trung nói thế nào nhỉ? À đúng rồi, qiú!'. Trên giấy thi tĩnh, độ trễ 2 giây này không gây hậu quả lớn, nhưng trong một cuộc đối thoại thực tế hoặc phần thi Nghe HSK, sự ngập ngừng đó sẽ phá vỡ hoàn toàn chu trình giao tiếp.

Quy luật của mạng lưới thần kinh ngôn ngữ rất rõ ràng: bạn càng kết nối giữa âm thanh và ý nghĩa (khi nghe) hoặc ý nghĩa và âm thanh (khi nói) nhiều lần trong các ngữ cảnh đa dạng, tốc độ truy xuất càng trở nên chớp nhoáng. Phần lớn người học gặp khó khăn vì họ chỉ nhìn thấy từ vựng vài lần trong giáo trình hoặc lướt qua thẻ từ vựng một cách máy móc. Bạn cần hàng trăm lần tiếp xúc và sử dụng từ đó trong các câu văn sống động để biến nó thành phản xạ vô điều kiện, đạt đến trạng thái tự động hóa nhận thức hoàn toàn.

4. Rào Cản 3: Thiếu Luyện Tập Tập Trung Vào Ý Nghĩa (Meaning-Focused Practice)

4.1. Chuyển dịch trọng tâm từ hình thức ngữ pháp sang hiệu quả truyền đạt

Hầu hết các lớp học truyền thống và bài tập trong sách giáo khoa hiện nay đều tập trung tuyệt đối vào hình thức ngôn ngữ (focus on form): chia trợ từ đúng vị trí, phát âm tròn vành rõ chữ từng thanh điệu, sắp xếp trật tự từ đúng công thức mẫu. Lối học này vô tình củng cố thói quen dịch thầm, bởi vì học viên luôn nơm nớp lo sợ mắc lỗi ngữ pháp nên phải dịch câu từ tiếng mẹ đẻ sang tiếng Trung thật cẩn thận trước khi dám mở miệng. Tuy nhiên, trong giao tiếp đời thực, thành công được định nghĩa bằng việc đối phương có hiểu được thông điệp mà bạn muốn gửi gắm hay không (focus on meaning).

Khi bạn tập trung vào ý nghĩa, bạn không còn bận tâm đến việc bảo tồn cấu trúc cú pháp của câu văn tiếng Việt ban đầu. Tiếng Trung và tiếng Việt tuy có nhiều nét tương đồng nhưng lại sở hữu những quy tắc ngữ pháp và thói quen diễn đạt hoàn toàn khác biệt, ví dụ như trật tự trạng ngữ chỉ thời gian, nơi chốn, hay cách sử dụng bổ ngữ chỉ kết quả. Nếu bắt đầu từ ý niệm cốt lõi thay vì bắt đầu từ câu chữ tiếng Việt, bạn sẽ có toàn quyền tự do lựa chọn cách diễn đạt tự nhiên nhất mà ngữ pháp tiếng Trung cho phép, giải phóng bản thân khỏi gông cùm của việc dịch máy móc.

4.2. Khai thác khoảng trống thông tin để kích hoạt giao tiếp chân thực

Giao tiếp chân thực chỉ thực sự xuất hiện khi tồn tại một 'khoảng trống thông tin' (information gap), tức là bạn biết một điều gì đó mà người đối thoại chưa biết, hoặc ngược lại. Khi bạn kể một câu chuyện có thật về chuyến đi của mình, giải thích một quy trình làm việc hoặc tham gia một trò chơi tương tác, tiếng Trung lập tức trở thành phương tiện truyền tải thông tin chứ không còn là một môn học lý thuyết trên giấy. Chính áp lực muốn người nghe hiểu được câu chuyện sẽ thúc đẩy não bộ huy động tối đa mọi nguồn lực ngôn ngữ sẵn có để diễn đạt, loại bỏ hoàn toàn thời gian dịch thầm lãng phí.

Cần lưu ý rằng việc tập trung vào ý nghĩa không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn việc học ngôn ngữ có chủ đích (language-focused learning). Các công cụ như thẻ ghi nhớ Flashcard hay việc tra cứu từ điển giải thích bằng tiếng mẹ đẻ vẫn đóng vai trò cực kỳ hiệu quả để thiết lập mối liên kết ban đầu giữa mặt chữ Hán và ý nghĩa. Tuy nhiên, việc học chủ đích này chỉ nên chiếm khoảng 25% tổng thời gian học tập; 75% thời lượng còn lại phải dành trọn vẹn cho việc đọc hiểu, nghe hiểu và tương tác thực tế để từ vựng được tôi luyện trong môi trường sống động.

5. Rào Cản 4 & Mô Hình 4 Trụ Cột Của Paul Nation Trong Luyện Thi HSK

5.1. Nâng cao dung sai trước sự mơ hồ và áp lực thời gian phản xạ

Nhiều người học tiếng Trung mắc phải hội chứng cầu toàn cực đoan: họ cảm thấy vô cùng bất an nếu trong một đoạn văn bản hay một đoạn hội thoại có xuất hiện dù chỉ một từ vựng mới mà họ không hiểu nghĩa. Khả năng chịu đựng sự mơ hồ (tolerance of ambiguity) là một chỉ số tâm lý học ngôn ngữ có tương quan chặt chẽ với trình độ ngoại ngữ cao. Những người học xuất sắc là những người sẵn sàng chấp nhận việc hiểu đại ý 70% đến 80% của một câu nói, suy đoán ý nghĩa từ ngữ cảnh chung và tiếp tục duy trì dòng đàm thoại mà không cần phải dừng lại tra từ điển cho bằng được.

Để rèn luyện khả năng tư duy không qua dịch thuật, bạn bắt buộc phải đưa yếu tố áp lực thời gian (time pressure) vào quá trình luyện tập phát triển độ trôi chảy (fluency development). Khi bạn buộc phải nói hoặc trả lời câu hỏi trong một khung thời gian giới hạn nghiêm ngặt (chẳng hạn như kỹ thuật 4-3-2: nói cùng một chủ đề trong 4 phút, sau đó rút xuống 3 phút và cuối cùng là 2 phút), não bộ sẽ bị tước đoạt cơ hội dịch thầm bằng tiếng mẹ đẻ. Áp lực thời gian cưỡng chế hệ thần kinh phải kích hoạt trực tiếp các từ vựng tiếng Trung quen thuộc nhất để duy trì tốc độ phát ngôn liên tục.

5.2. Cân bằng lộ trình học tập với mô hình 4 trụ cột ngôn ngữ của Paul Nation

Giáo sư ngôn ngữ học ứng dụng Paul Nation đã đề xuất mô hình 'Bốn trụ cột' (Four Strands) trứ danh để thiết lập một chương trình học ngôn ngữ hoàn hảo, bao gồm: Đầu vào tập trung vào ý nghĩa (Meaning-focused input - 25%), Đầu ra tập trung vào ý nghĩa (Meaning-focused output - 25%), Học ngôn ngữ có chủ đích (Language-focused learning - 25%) và Phát triển độ trôi chảy (Fluency development - 25%). Đa số người học tiếng Trung tại Việt Nam hiện nay đang dành tới 80% thời gian cho việc học có chủ đích (nhồi nhét ngữ pháp, chép từ mới, làm đề trắc nghiệm), khiến hai kỹ năng nghe và nói bị teo tóp trầm trọng.

Để chấm dứt thói quen dịch ngầm, bạn cần tái cấu trúc thời gian biểu học tập ngay lập tức. Hãy bổ sung thật nhiều tài liệu đầu vào dễ hiểu (comprehensible input) như đọc truyện phân cấp (graded readers) hoặc nghe podcast dành riêng cho người học HSK ở cấp độ thấp hơn trình độ hiện tại của bạn một bậc. Khi đọc và nghe những tài liệu chứa 98% từ vựng quen thuộc với tốc độ nhanh, bạn sẽ hoàn toàn không có nhu cầu dịch sang tiếng Việt mà vẫn nắm bắt trọn vẹn thông điệp, từ đó dần xây dựng nên thói quen tư duy tự nhiên bằng tiếng Trung.

6. Lộ Trình 4 Bước Đột Phá Giúp Bạn Tư Duy Trực Tiếp Bằng Hán Ngữ

6.1. Từ hình ảnh hóa ý niệm đến kỹ thuật mô phỏng phát ngôn Shadowing

Bước đột phá đầu tiên để cắt đứt liên kết dịch thuật là kỹ thuật 'Ý niệm hóa qua hình ảnh' (Conceptual Visualization). Khi học một từ mới như 苹果 (píngguǒ), thay vì nhẩm trong đầu từ tiếng Việt 'quả táo', bạn hãy nhắm mắt lại và tưởng tượng trực tiếp hình ảnh một quả táo đỏ mọng, giòn ngọt, tỏa hương thơm ngát. Mối liên kết trực tiếp giữa ký hiệu thị giác/cảm giác và chuỗi âm thanh [píng-guǒ] sẽ được khắc sâu vào vỏ não. Khi nghe thấy hoặc nhìn thấy từ đó, hình ảnh quả táo sẽ hiện lên ngay lập tức trong tâm trí mà không cần bất kỳ sự can thiệp nào của tiếng mẹ đẻ.

Bước thứ hai là áp dụng phương pháp cái bóng (Shadowing) trên các đoạn hội thoại chuẩn thanh điệu Bắc Kinh của người bản xứ. Hãy chọn những bài nghe ngắn có độ khó vừa phải (HSK 2 đến HSK 4), bật audio và lặp lại thật sát từng từ ngữ, ngữ điệu, nhịp ngắt của phát thanh viên với độ trễ chỉ khoảng nửa giây. Việc nhại giọng liên tục ở tốc độ cao khiến não bộ không còn khoảng trống thời gian để thực hiện thao tác dịch thầm, đồng thời rèn luyện cơ hàm và hệ thống phát âm của bạn vận hành hoàn toàn tự động theo nhịp điệu tiếng Trung.

6.2. Viết nhật ký một dòng và thiết lập không gian ngôn ngữ thuần khiết

Bước thứ ba là rèn luyện phản xạ viết tự do thông qua kỹ thuật 'Nhật ký một dòng' (One-line journal). Mỗi tối trước khi đi ngủ, hãy viết từ 1 đến 3 câu tiếng Trung ngắn gọn ghi lại cảm xúc hoặc sự kiện đáng nhớ nhất trong ngày của bạn. Tuyệt đối không viết nháp bằng tiếng Việt rồi tra từ điển để dịch sang tiếng Trung; thay vào đó, hãy chỉ sử dụng những từ vựng và mẫu câu mà bạn đã nắm vững 100% trong đầu để diễn đạt suy nghĩ của mình. Cách làm này rèn luyện cho bạn thói quen sáng tạo câu trực tiếp từ kho ngữ liệu sẵn có mà không phụ thuộc vào công cụ dịch thuật bên ngoài.

Bước cuối cùng là xây dựng một môi trường tiếng Trung thuần khiết (Immersion environment) ngay tại không gian sống của bạn. Hãy chuyển đổi ngôn ngữ hiển thị trên điện thoại, máy tính và các trang mạng xã hội sang tiếng Trung giản thể; dán giấy ghi chú ghi chữ Hán kèm Pinyin lên các vật dụng trong nhà; nghe đài phát thanh hoặc bài hát tiếng Trung làm nhạc nền khi làm việc nhà. Sự đắm chìm liên tục trong dòng chảy âm thanh và hình ảnh Hán ngữ sẽ kích hoạt vùng ngôn ngữ thứ hai trong não bộ hoạt động tích cực, biến việc tư duy bằng tiếng Trung từ một nỗ lực gượng ép thành một phản xạ tự nhiên như hơi thở.

7. Bảng Tổng Hợp 15 Từ Vựng & Khái Niệm Hán Ngữ Trọng Tâm Về Cơ Chế Tiếp Nhận Ngôn Ngữ

Để giúp bạn áp dụng ngay lý thuyết vào thực tiễn học tập và ôn thi đề thi HSK trực tuyến, dưới đây là bảng hệ thống hóa các từ vựng, thuật ngữ và chữ Hán cốt lõi kèm phiên âm W3C Ruby Pinyin và âm Hán Việt chuẩn:

8. Mẫu Câu Tiếng Trung Thực Hành & Châm Ngôn Học Tập

Hãy kết hợp đọc to các mẫu câu dưới đây cùng công cụ Tra cứu từ vựng & Flashcard SRS và Lộ trình tự học tiếng Trung trên FoxHSK để hình thành phản xạ ngôn ngữ tự nhiên:

📚

Nguồn Tham Khảo & Trích Dẫn Học Thuật

Bài viết được biên dịch, tổng hợp và mở rộng học thuật chuyên sâu dành cho người học tiếng Trung tại Việt Nam dựa trên công trình nghiên cứu phương pháp luận của Thạc sĩ Olle Linge (Hacking Chinese) cùng hệ thống tiêu chuẩn Hán ngữ quốc tế:

1. Nguồn bài viết gốc (Primary Source): Olle Linge, "How to stop translating in your head and start thinking in Chinese", chuyên trang nghiên cứu phương pháp học tiếng Trung Hacking Chinese (Xuất bản: 2026-09-28) — Truy cập bài gốc tại: https://www.hackingchinese.com/how-to-stop-translating-in-your-head-and-start-thinking-in-chinese/.
2. Khung năng lực & Từ vựng đối chiếu: Trung tâm Hợp tác Giao lưu Ngôn ngữ Giữa Trung Quốc và Nước ngoài (CLEC / Hanban), Tiêu chuẩn Đánh giá Năng lực Hán ngữ Quốc tế (HSK 2.0 & HSK 3.0 — 国际中文教育中文水平等级标准), chinesetest.cn.
3. Tài liệu Sư phạm & Ngữ pháp: Khương Lệ Bình (Chủ biên), Giáo trình Chuẩn HSK (HSK Standard Course), Nhà xuất bản Đại học Ngôn ngữ Bắc Kinh (BLCU Press).
4. Biên dịch, Chú giải Hán Việt & Thiết kế Sư phạm: Hội đồng Chuyên môn FoxHSK (Chuyên mục Phương pháp học & Kinh nghiệm thi HSK).