Thông số ngữ âm & Bộ thủ
Nghĩa tiếng Việt:
Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung.
Nghĩa tiếng Anh (CC-CEDICT / Unihan):
fence, barrier; defend; idle time
Tra cứu theo Từ Điển Hán - Nôm Kinh Điển
FoxDict · 9 bộ từ điểnĐối chiếu nghĩa cổ, cấu tạo chữ và trích dẫn văn chương của chữ 閑 (U+9591) trực tiếp trên FoxHSK
Nôm Lookup Tool (Tra Cứu Tổng Hợp VNPF)
Hội Bảo Tồn Di Sản Chữ Nôm (VNPF)Công cụ tra cứu tổng hợp mã Unicode, bộ thủ, dị thể và đối chiếu ngữ cảnh đọc trên hệ thống VNPF.
Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung. [Giản thể: 闲 ⇄ Phồn thể: 閑 · Bộ 門 (MÔN) (12 nét) · Pinyin: xián · Nghĩa quốc tế (Unihan): fence, barrier; defend; idle time].
Tự Điển Chữ Nôm Dẫn Giải
GS.TSKH Nguyễn Quang HồngGiải nghĩa theo mã cấu trúc chữ (#A1, #C1, #E2...) kèm trích dẫn thơ văn cổ Hán - Nôm (Truyện Kiều, Thiên Nam Ngữ Lục, Chinh Phụ Ngâm...).
Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung. Chữ NHÀN (闲) là chữ hội ý. Theo sách "Chữ Hán Chiết Tự": Đây là tuyệt tác chiết tự đối xứng trong văn học cổ điển. Cặp câu đối "Thị tại môn tiền náo / Nguyệt lai môn hạ nhàn" (巿在門前鬧 / 月來門下閒) giải nghĩa: Lấy chữ Thị (巿 - chợ búa) đặt dưới chữ Môn (門 - cổng ngõ) thì thành chữ NÁO (鬧 - ồn ào náo nhiệt); trái lại lấy chữ Nguyệt (月 - vầng trăng sáng) đặt dưới chữ Môn thì hóa thành chữ NHÀN (閒 - thanh nhàn, nhàn hạ). Khi cánh cửa khép lại, chỉ có ánh trăng đêm thanh tịnh rọi qua khe cửa, tâm hồn con người thoát khỏi bụi trần, an nhiên tự tại. Các cấu trúc từ ghép Hán - Nôm tiêu biểu: 空閒 KHÔNG NHÀN (rảnh rỗi, nhàn rỗi, thời gian rảnh); 休閒 HƯU NHÀN (nghỉ ngơi thư giãn, giải trí nhàn nhã); 閒話 NHÀN THOẠI (chuyện phiếm, lời bàn tán dèm pha sau lưng); 悠閒 DU NHÀN (Ung dung nhàn nhã thảnh thơi).
Giúp đọc Nôm và Hán Việt
Lm. Anthony Trần Văn KiệmGiải thích ngữ cảnh âm đọc Hán Việt và chữ Nôm thông dụng trong văn học và đời sống.
Âm đọc NHÀN: rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung; thường gặp trong ngữ cảnh: 空閒 KHÔNG NHÀN (rảnh rỗi, nhàn rỗi, thời gian rảnh); 休閒 HƯU NHÀN (nghỉ ngơi thư giãn, giải trí nhàn nhã); 閒話 NHÀN THOẠI (chuyện phiếm, lời bàn tán dèm pha sau lưng); 悠閒 DU NHÀN (Ung dung nhàn nhã thảnh thơi).
Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển
GS. Trần Trọng DươngTừ điển tiếng Việt cổ thế kỷ 15 khảo cứu qua Quốc Âm Thi Tập của Nguyễn Trãi.
Mục từ 閑 (NHÀN): Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung. Sử dụng trong hệ thống từ vựng Hán Việt và quốc âm cổ truyền (空閒 KHÔNG NHÀN (rảnh rỗi, nhàn rỗi, thời gian rảnh); 休閒 HƯU NHÀN (nghỉ ngơi thư giãn, giải trí nhàn nhã); 閒話 NHÀN THOẠI (chuyện phiếm, lời bàn tán dèm pha sau lưng); 悠閒 DU NHÀN (Ung dung nhàn nhã thảnh thơi)).
Taberd Dictionary (Dictionarium Anamitico-Latinum)
J.L. Taberd & Pigneau de BéhaineTừ điển Nam Việt - Dương Hiệp Tự Vị (Việt - La-tinh) cổ điển xuất bản năm 1838.
Nhàn (閑): Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung — Glossarium: fence, barrier; defend; idle time.
Nhat dung thuong dam Dictionary (Nhật Dụng Thường Đàm)
Phạm Đình HổTừ điển phân loại Hán - Việt cổ theo 32 môn loại đời sống thời Nguyễn.
Chữ 閑 (âm đọc NHÀN): Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung. Từ vựng thường đàm: 空閒 KHÔNG NHÀN (rảnh rỗi, nhàn rỗi, thời gian rảnh); 休閒 HƯU NHÀN (nghỉ ngơi thư giãn, giải trí nhàn nhã); 閒話 NHÀN THOẠI (chuyện phiếm, lời bàn tán dèm pha sau lưng); 悠閒 DU NHÀN (Ung dung nhàn nhã thảnh thơi).
Dictionary of Nôm Tày (Từ Điển Chữ Nôm Tày)
Hoàng Triều ÂnĐối chiếu âm đọc và ngữ nghĩa chữ Nôm Tày trong kho tàng di sản văn tự dân tộc.
Đối chiếu văn tự Hán - Nôm Tày của chữ 閑 (âm chuẩn NHÀN): Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung.
Bảng Tra Chữ Nôm
Viện Ngôn Ngữ Học (Hồ Lê chủ biên)Danh mục chuẩn hóa âm đọc và ngữ cảnh từ ghép chữ Nôm phổ biến.
Chuẩn hóa âm đọc NHÀN (閑): Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung; từ ghép thông dụng: 空閒 KHÔNG NHÀN (rảnh rỗi, nhàn rỗi, thời gian rảnh); 休閒 HƯU NHÀN (nghỉ ngơi thư giãn, giải trí nhàn nhã); 閒話 NHÀN THOẠI (chuyện phiếm, lời bàn tán dèm pha sau lưng); 悠閒 DU NHÀN (Ung dung nhàn nhã thảnh thơi).
Takeuchi Dictionary (Từ Điển Chữ Nôm Nhật Bản)
Takeuchi YonosukeCông trình ngữ liệu chữ Nôm học thuật biên soạn tại Đại học Tokyo (1988).
Ngữ liệu học thuật chữ 閑 [U+9591 · NHÀN · xián]: Rảnh rỗi, an nhàn, thanh nhàn, tự tại ung dung (fence, barrier; defend; idle time).
Chiết Tự & Mẹo Nhớ Chữ Hán
Cánh cổng bộ MÔN (门) khép hờ, Bóng cây bộ MỘC (木) đứng chờ gió thanh. Chợ họp trước nhà ồn náo nhiệt, Trăng soi ngưỡng cửa cảnh thanh nhàn.
Câu cổ: 巿在門前鬧，月來門下閒 (Thị tại môn tiền náo, Nguyệt lai môn hạ nhàn)
Chữ NHÀN (闲) là chữ hội ý. Theo sách "Chữ Hán Chiết Tự": Đây là tuyệt tác chiết tự đối xứng trong văn học cổ điển. Cặp câu đối "Thị tại môn tiền náo / Nguyệt lai môn hạ nhàn" (巿在門前鬧 / 月來門下閒) giải nghĩa: Lấy chữ Thị (巿 - chợ búa) đặt dưới chữ Môn (門 - cổng ngõ) thì thành chữ NÁO (鬧 - ồn ào náo nhiệt); trái lại lấy chữ Nguyệt (月 - vầng trăng sáng) đặt dưới chữ Môn thì hóa thành chữ NHÀN (閒 - thanh nhàn, nhàn hạ). Khi cánh cửa khép lại, chỉ có ánh trăng đêm thanh tịnh rọi qua khe cửa, tâm hồn con người thoát khỏi bụi trần, an nhiên tự tại.
Từ Ghép Hán Việt Tiêu Biểu (4)
HSK & Giao tiếpTrong Thơ - Ca & Tác Phẩm Kinh Điển
Đường • Tống • Minh • Thanh • Lỗ TấnMiễn phí 100%Trích dẫn danh ngôn, thơ Đường, từ Tống, tiểu thuyết Minh – Thanh và văn học kinh điển có chữ 闲
Nỗi nhớ người thương vừa rời khỏi chân mày đã dâng lên tận đáy lòng.
Âm Hán Việt: HOA TỰ PHIÊU LINH THỦY TỰ LƯU. NHẤT CHỦNG TƯƠNG TƯ, LƯỠNG XỨ NHÀN SẦU. THỬ TÌNH VÔ KẾ KHẢ TIÊU TRỪ, TÀI HẠ MI ĐẦU, KHƯỚC THƯỢNG TÂM ĐẦU.
“Hoa tự rơi rụng, nước tự chảy xuôi. Cùng một nỗi tương tư mà hai nơi vương sầu nhớ. Mối tình này chẳng có cách nào vơi bớt, vừa giãn nơi đầu mày lại dâng lên tận đáy tim.”
Khí tiết thanh bạch trung trinh, dù trải muôn vàn gian khổ vẫn giữ trọn tấm lòng trong sạch.
Âm Hán Việt: THIÊN CHÙY VẠN TẠC XUẤT THÂM SƠN, LIỆT HỎA PHẦN THIÊU NHƯỢC ĐẲNG NHÀN. PHẤN CỐT TOÁI THÂN HỒN BẤT PHẠ, YẾU LƯU THANH BẠCH TẠI NHÂN GIAN.
“Ngàn búa vạn đục mới rời khỏi núi sâu, lửa dữ nung đốt coi như chuyện bình thường. Dù thịt nát xương tan cũng chẳng hề sợ hãi, quyết để lại sự thanh bạch giữa nhân gian.”
Vẻ đẹp trong trẻo của thuở ban đầu khi hai người mới gặp gỡ.
Âm Hán Việt: NHÂN SINH NHƯỢC CHỈ NHƯ SƠ KIẾN, HÀ SỰ THU PHONG BI HỌA PHIẾN. ĐẲNG NHÀN BIẾN KHƯỚC CỐ NHÂN TÂM, KHƯỚC ĐẠO CỐ NHÂN TÂM DỊ BIẾN.
“Đời người nếu mãi vẹn nguyên như thuở mới gặp nhau, thì đâu có chuyện quạt vẽ buồn tủi trước gió thu. Dễ dàng thay lòng đổi dạ, lại trách lòng người cũ sao dễ đổi thay.”