Thông số ngữ âm & Bộ thủ
Nghĩa tiếng Việt:
Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần.
Nghĩa tiếng Anh (CC-CEDICT / Unihan):
ashamed, conscience-stricken
Tra cứu theo Từ Điển Hán - Nôm Kinh Điển
FoxDict · 9 bộ từ điểnĐối chiếu nghĩa cổ, cấu tạo chữ và trích dẫn văn chương của chữ 愧 (U+6127) trực tiếp trên FoxHSK
Nôm Lookup Tool (Tra Cứu Tổng Hợp VNPF)
Hội Bảo Tồn Di Sản Chữ Nôm (VNPF)Công cụ tra cứu tổng hợp mã Unicode, bộ thủ, dị thể và đối chiếu ngữ cảnh đọc trên hệ thống VNPF.
Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần. [Chữ Hán/Nôm chuẩn: 愧 · Bộ 心 (TÂM) (12 nét) · Pinyin: kuì · Nghĩa quốc tế (Unihan): ashamed, conscience-stricken].
Tự Điển Chữ Nôm Dẫn Giải
GS.TSKH Nguyễn Quang HồngGiải nghĩa theo mã cấu trúc chữ (#A1, #C1, #E2...) kèm trích dẫn thơ văn cổ Hán - Nôm (Truyện Kiều, Thiên Nam Ngữ Lục, Chinh Phụ Ngâm...).
Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần. Chữ QUÝ (愧) là chữ hình thanh kiêm hội ý, ghép từ bộ Tâm (忄) và chữ Quỷ (鬼 - ma quỷ). Làm điều sai quấy dẫu người trần mắt thịt không ai hay biết, nhưng con tim mình tự biết và quỷ thần soi thấu, sinh ra nỗi xấu hổ thẹn thùng. Các cấu trúc từ ghép Hán - Nôm tiêu biểu: 慚愧 TÀM QUÝ (xấu hổ, hổ thẹn, áy náy); 不愧 BẤT QUÝ (xứng danh, không hổ danh, xứng đáng là); 內疚愧疚 QUÝ CỮU (Cắn rứt lương tâm); 問心無愧 VẤN TÂM VÔ QUÝ (Hỏi lòng không chút hổ thẹn).
Giúp đọc Nôm và Hán Việt
Lm. Anthony Trần Văn KiệmGiải thích ngữ cảnh âm đọc Hán Việt và chữ Nôm thông dụng trong văn học và đời sống.
Âm đọc QUÝ: thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần; thường gặp trong ngữ cảnh: 慚愧 TÀM QUÝ (xấu hổ, hổ thẹn, áy náy); 不愧 BẤT QUÝ (xứng danh, không hổ danh, xứng đáng là); 內疚愧疚 QUÝ CỮU (Cắn rứt lương tâm); 問心無愧 VẤN TÂM VÔ QUÝ (Hỏi lòng không chút hổ thẹn).
Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển
GS. Trần Trọng DươngTừ điển tiếng Việt cổ thế kỷ 15 khảo cứu qua Quốc Âm Thi Tập của Nguyễn Trãi.
Mục từ 愧 (QUÝ): Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần. Sử dụng trong hệ thống từ vựng Hán Việt và quốc âm cổ truyền (慚愧 TÀM QUÝ (xấu hổ, hổ thẹn, áy náy); 不愧 BẤT QUÝ (xứng danh, không hổ danh, xứng đáng là); 內疚愧疚 QUÝ CỮU (Cắn rứt lương tâm); 問心無愧 VẤN TÂM VÔ QUÝ (Hỏi lòng không chút hổ thẹn)).
Taberd Dictionary (Dictionarium Anamitico-Latinum)
J.L. Taberd & Pigneau de BéhaineTừ điển Nam Việt - Dương Hiệp Tự Vị (Việt - La-tinh) cổ điển xuất bản năm 1838.
Quý (愧): Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần — Glossarium: ashamed, conscience-stricken.
Nhat dung thuong dam Dictionary (Nhật Dụng Thường Đàm)
Phạm Đình HổTừ điển phân loại Hán - Việt cổ theo 32 môn loại đời sống thời Nguyễn.
Chữ 愧 (âm đọc QUÝ): Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần. Từ vựng thường đàm: 慚愧 TÀM QUÝ (xấu hổ, hổ thẹn, áy náy); 不愧 BẤT QUÝ (xứng danh, không hổ danh, xứng đáng là); 內疚愧疚 QUÝ CỮU (Cắn rứt lương tâm); 問心無愧 VẤN TÂM VÔ QUÝ (Hỏi lòng không chút hổ thẹn).
Dictionary of Nôm Tày (Từ Điển Chữ Nôm Tày)
Hoàng Triều ÂnĐối chiếu âm đọc và ngữ nghĩa chữ Nôm Tày trong kho tàng di sản văn tự dân tộc.
Đối chiếu văn tự Hán - Nôm Tày của chữ 愧 (âm chuẩn QUÝ): Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần.
Bảng Tra Chữ Nôm
Viện Ngôn Ngữ Học (Hồ Lê chủ biên)Danh mục chuẩn hóa âm đọc và ngữ cảnh từ ghép chữ Nôm phổ biến.
Chuẩn hóa âm đọc QUÝ (愧): Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần; từ ghép thông dụng: 慚愧 TÀM QUÝ (xấu hổ, hổ thẹn, áy náy); 不愧 BẤT QUÝ (xứng danh, không hổ danh, xứng đáng là); 內疚愧疚 QUÝ CỮU (Cắn rứt lương tâm); 問心無愧 VẤN TÂM VÔ QUÝ (Hỏi lòng không chút hổ thẹn).
Takeuchi Dictionary (Từ Điển Chữ Nôm Nhật Bản)
Takeuchi YonosukeCông trình ngữ liệu chữ Nôm học thuật biên soạn tại Đại học Tokyo (1988).
Ngữ liệu học thuật chữ 愧 [U+6127 · QUÝ · kuì]: Thẹn thùng, xấu hổ trước lương tâm và quỷ thần (ashamed, conscience-stricken).
Chiết Tự & Mẹo Nhớ Chữ Hán
Trái tim sợ bóng quỷ ma Lương tâm cắn rứt xót xa thẹn lòng. Bên TÂM (忄) chữ QUỶ (鬼) tự soi, Chữ QUÝ (愧) liêm sỉ giữ đời thanh cao.
Chữ QUÝ (愧) là chữ hình thanh kiêm hội ý, ghép từ bộ Tâm (忄) và chữ Quỷ (鬼 - ma quỷ). Làm điều sai quấy dẫu người trần mắt thịt không ai hay biết, nhưng con tim mình tự biết và quỷ thần soi thấu, sinh ra nỗi xấu hổ thẹn thùng.
Từ Ghép Hán Việt Tiêu Biểu (4)
HSK & Giao tiếpTrong Thơ - Ca & Tác Phẩm Kinh Điển
Đường • Tống • Minh • Thanh • Lỗ TấnMiễn phí 100%Trích dẫn danh ngôn, thơ Đường, từ Tống, tiểu thuyết Minh – Thanh và văn học kinh điển có chữ 愧
Ánh trăng sáng trong đêm vắng và nỗi nhớ quê hương da diết.
Âm Hán Việt: SÀNG TIỀN MINH NGUYỆT QUANG, NGHI THỊ ĐỊA THƯỢNG SƯƠNG. CỬ ĐẦU VỌNG MINH NGUYỆT, ĐÊ ĐẦU TƯ CỐ HƯƠNG.
“Đầu giường ánh trăng sáng chiếu, ngỡ là sương phủ trên mặt đất. Ngẩng đầu ngắm trăng sáng, cúi đầu nhớ cố hương.”
Lời chúc Trung Thu bất hủ: Mong người bền lâu, ngàn dặm cùng ngắm chung vầng trăng sáng.
Âm Hán Việt: NHÂN HỮU BI HOAN LY HỢP, NGUYỆT HỮU ÂM TÌNH VIÊN KHUYẾT, THỬ SỰ CỔ NAN TOÀN. ĐÃN NGUYỆN NHÂN TRƯỜNG CỬU, THIÊN LÝ CỘNG THUYỀN QUYÊN.
“Đời người có buồn vui tan hợp, vầng trăng có lúc tỏ lúc mờ lúc tròn lúc khuyết, việc ấy xưa nay vốn khó vẹn toàn. Chỉ mong người mãi bền lâu, cách xa ngàn dặm vẫn cùng chung ánh trăng đẹp.”
Triết lý bất hủ về niềm hy vọng và sự dấn thân mở đường: Nhiều người đi ắt thành đường.
“Hy vọng vốn không thể bảo là có, cũng chẳng thể bảo là không. Nó giống hệt những con đường trên mặt đất; kỳ thực trên mặt đất vốn làm gì có đường, người ta đi mãi thì thành đường thôi.”