Trung Quốc 247: Góc Nhìn & Mái Nhà
中国 24/7 • 200 Bài Luận Song Ngữ & Audio MP3 Thu Âm
Trọn bộ 2 tập sách nổi tiếng: Góc nhìn bỡ ngỡ & Mái nhà thân thuộc qua 200 bài viết song ngữ Giản - Phồn, phiên âm Pinyin, lời dịch tiếng Việt thanh thoát và phát âm audio MP3 thu âm chuẩn, mở rộng góc nhìn văn hóa đời sống Trung Hoa đương đại.
端午节
(Phồn: 端午節)Duānwǔ jié
Tết Đoan Ngọ
中国农历的五月五日是一个重要的节日，叫做端午节。它是一个古老的传统节日，有两千多年的历史。
“Ngày 5 tháng 5 âm lịch theo lịch Trung Quốc là một ngày Tết quan trọng, được gọi là Tết Đoan Ngọ. Đó là một ngày Tết truyền thống lâu đời, có lịch sử hơn hai ngàn năm.”
今天，你Q了吗？
(Phồn: 今天，你Q了嗎？)Jīntiān, nǐ Q le ma?
Hôm nay bạn có lên QQ không?
中国人喜欢在网上聊天，现在最流行的聊天软件叫做QQ。它的标志是一只胖乎乎的企鹅。几乎每个人都有QQ账户。
“Người Trung Quốc rất thích nói chuyện qua mạng, hiện nay phần mềm chat thịnh hành nhất có tên gọi là QQ. Biểu tượng của QQ là một con chim cánh cụt mũm mĩm. Hầu như mỗi người đều có một tài khoản QQ. Rất nhiều người vừa mở máy tính liền đăng nhập vào QQ ngay, xem có bao nhiêu bạn bè đang online. Trên danh sách bạn bè QQ của mọi người có rất nhiều bạn: Từ người nhà đến đồng nghiệp, thậm chí cả những người xa lạ chưa từng gặp mặt. Trên mạng, mọi người rất tự do, vì nói chuyện qua mạng cơ bản là nặc danh. Mọi người không chỉ dùng từ ngữ văn bản để nói chuyện, mà còn dùng hình ảnh hoặc biểu tượng biểu đạt cảm xúc tâm trạng của mình. Học sinh đi học xa thường thông qua chức năng video chat của QQ để liên lạc với người nhà. Trên QQ có thể nói chuyện riêng hai người, cũng có thể chat theo nhóm.”
在饭店吃饭
(Phồn: 在飯店喫飯)Zài fàndiàn chīfàn
Ăn cơm nhà hàng
每当过节或者聚会，中国人就喜欢到饭店吃饭。在饭店吃饭有很多礼仪，但是首先要放松，想象一下美味的中华美食……
“Cứ mỗi dịp lễ tết hội hè, người Trung Quốc rất thích dùng bữa ở quán xá nhà hàng. Dùng bữa ở nhà hàng có rất nhiều lễ nghi, nhưng đầu tiên phải thoải mái tư tưởng và mường tượng một chút về hương vị ẩm thực của Trung Hoa.”
中国人准时吗?
(Phồn: 中國人準時嗎?)Zhōngguó rén zhǔnshí ma?
Người Trung Quốc có chuẩn giờ giấc không?
中国人到底准不准时？我觉得这个问题很难回答，于是我问了好几个朋友，他们给我的答案也是：要看情况。
“Người Trung Quốc rốt cuộc có đúng giờ không? Tôi cảm thấy đây là vấn đề rất khó kết luận. Tôi cũng đã hỏi rất nhiều người bạn, họ đều cho tôi đáp án là: Phải xem hoàn cảnh.”
数字手势
(Phồn: 數字手勢)Shùzì shǒushì
Ngôn ngữ bằng tay
中国的数字手势和其他国家的不一样，中国人数数的时候，手就是字。我的朋友张孜帮我拍了下面的一组照片，通过这些照片，我告诉你中国人怎么用手指数数。
“Ra hiệu bằng tay các chữ số ở Trung Quốc và các quốc gia khác không giống nhau, người Trung Quốc khi đếm số, tay là chữ số. Bạn của tôi là Trương Tư giúp tôi chụp một loạt hình dưới đây, qua những hình ảnh này, tôi sẽ nói với bạn người Trung Quốc dùng tay đếm chữ số như thế nào. Đúng thế, trước tiên phải phân biệt rõ, tên gọi của từng ngón tay. Bắt đầu từ ngón tay, năm ngón với các tên gọi là: Ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, ngón áp út và ngón út, ngón út còn gọi là ngón nhỏ.”
国庆节
(Phồn: 國慶節)Guóqìng jié
Lễ Quốc khánh
今年的10月1日是一个大日子，不仅是因为这天我过生日，更是因为这天我的祖国——中华人民共和国——过生日。
“Ngày 1 tháng 10 năm nay là một ngày lễ lớn, không những là vì ngày tôi sinh ra đời, mà ngày này còn là ngày sinh nhật của Nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa - đất nước mới của tôi.”
“死”的用法
Sǐ “de yòngfǎ
Cách dùng từ Tử
在中文里面，“死”除了表示死亡、去世的意思之外，还有一个重要的用法。这种用法在口语中使用，能很夸张地描述一件事情或者表达人的心情。
“Trong tiếng Hoa, chữ “TỬ” ngoài ý nghĩa biểu thị hết chóc, qua đời, còn có một cách dùng rất quan trọng. Cách dùng này sử dụng trong văn nói, có thể miêu tả khuếch trương một sự việc hoặc biểu đạt tình cảm của con người. Cách dùng này rất đơn giản, chỉ là “động từ/ tính từ + 死了”. Nếu thời tiết quá nóng, con người oán trách “nóng chết được”. Trên xe buýt quá nhiều người, người ta sẽ than là “chật chết được”. Gặp chuyện không vui, người ta cũng phàn nàn “bực chết được”. Đột nhiên giật mình, người cũng phàn nàn “hết hồn chết được”. Công việc quá nhiều, công nhân oán than “mệt chết được”. Không có việc để làm, người ta cũng trách móc “chán chết được”. Nếu bụng đói quá, lại nói “đói chết được”; nhưng đừng ăn quá nhiều, nếu không thì sẽ “no căng chết được”. Ngoài ra, lại còn “lo chết được”, “vội chết được”,... Nếu tiếng Hoa của bạn khá, thậm chí bạn có thể nói tốc độ chậm trong tiếng Hoa “chậm chết được”.”
普通话的意义
(Phồn: 普通話的意義)Pǔtōnghuà de yìyì
Ý nghĩa của tiếng Phổ thông
标准的中国话叫普通话。但是你知道吗，中国各地不仅有方言，还有其他语言。
“Tiếng Trung Quốc chuẩn được gọi là tiếng Phổ thông. Nhưng bạn có biết không, mỗi nơi ở Trung Quốc không những đã có tiếng địa phương, mà còn có các loại ngôn ngữ khác nữa. Nếu người Thượng Hải nói tiếng địa phương, người Bắc Kinh cơ bản sẽ không hiểu gì; Người Tây Tạng nói tiếng Tạng, người Tân Cương cũng chẳng hiểu gì cả.”
王府井
Wángfǔ jǐng
Vương Phủ Tỉnh
北京有一条著名的商业街，号称“中华第一商业街”，这就是“王府井”。它是北京唯一的步行商业街，是游客一定要去的地方。
“Bắc Kinh có một phố buôn bán nổi tiếng, được mệnh danh là “con đường thương nghiệp đệ nhất Trung Hoa”, nơi đây được gọi là “Vương Phủ Tỉnh”. Nó là con đường thương mại bộ hành duy nhất của Bắc Kinh, là nơi được rất nhiều du khách mong muốn ghé thăm.”
中国人喝什么?
(Phồn: 中國人喝什麼?)Zhōngguó rén hē shénme?
Người Trung Quốc uống gì?
中国人喜欢喝啤酒、葡萄酒，但它们都是从外国引进的酒。中国人也有自己的酒，比如：黄酒、白酒等等。
“Người Trung Quốc thích uống bia, rượu nho, đa phần đều là rượu nhập khẩu từ nước ngoài. Người Trung Quốc cũng có loại rượu riêng đậm chất Trung Hoa: Rượu Hoàng, rượu trắng, ...”
中文输入法
(Phồn: 中文輸入法)Zhōngwén shūrù fǎ
Cách gõ tiếng Trung?
在电脑上打字叫做输入。如果给你一个普通的、写满拉丁字母的键盘，你知道怎么输入汉字吗？
“Đánh chữ trong máy tính người ta gọi là cách gõ. Nếu như đưa cho bạn bàn phím đầy chữ La tinh thông dụng, bạn có biết gõ chữ tiếng Hán không? Chữ Hán có rất nhiều, nếu như in chữ Hán lên phím ấn của bàn phím, thì không biết cái bàn phím đó sẽ lớn ra sao? Vì thế, người Trung Quốc phát minh ra cách viết chữ Hán trên các thiết bị, gọi là cách gõ chữ Hán. Cũng giống như nguyên lý và cách tra tự điển của chữ Hán. Cách gõ chữ Hán có rất nhiều kiểu, cách gõ thường dùng nhất là cách gõ phiên âm, ngoài ra còn có cách gõ “ngũ bút”, cách gõ theo nét vẽ, cách gõ chữ số, ... Cách gõ phiên âm được sử dụng rộng rãi nhất. Cách gõ la tinh rất đơn giản, người học qua phiên âm đều có thể sử dụng cách này. Muốn gõ một chữ Hán, thì lần lượt gõ chữ cái phiên âm lên bàn phím. Nhưng những chữ phát âm giống nhau trong chữ Hán rất nhiều, máy tính hiện ra chữ Hán có phát âm giống nhau hiện ra, bước làm tiếp theo, là bạn lựa chọn chữ số tương ứng chữ mà ấn phím. Chọn chữ là một trong những khuyết điểm của kiểu gõ phiên âm. Để nâng cao hiệu suất nhập phím, người thiết kế phần mềm thường để chữ Hán thường dùng ở phía trước. Phần mềm ngày nay càng ngày càng thông minh, nó có thể nhớ chữ Hán thường dùng, cũng có thể sửa đổi sai sót khi gõ. Tôi thích dùng kiểu gõ phiên âm là kiểu gõ phiên âm Sougou, giao diện của nó rất đẹp. Ngoài ra, còn có cách gõ phiên âm Ziguang, cách gõ phiên âm Weiruan, cách gõ phiên âm Cốc Ca,... chúng đều sử dụng rất tốt. À, Weiruan nghĩa là Microsoft. Cốc Ca? Lẽ ra bạn sẽ đoán ra, nó chữ là chữ Google trong tiếng Hán.”
宅
Zhái
Trạch
科技的进步让人们的生活方式发生了翻天覆地的变化。人们居然可以很长时间不出门活动，还能继续生存下去。这种生活方式，就是我今天要说的“宅”。
“Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật khiến cho cách sống của con người thay đổi hoàn toàn. Con người có thể sinh hoạt mà không cần phải ra khỏi cửa trong thời gian dài, thậm chí là sống khoẻ luôn. Cách sống này, chính là điều tôi muốn nói đến trong bài này: Người ta gọi là “trạch”. “Gần đây nhất đi đâu vậy?”, “Không có, vẫn ở nhà trạch”. Nếu một người ru rú không thích ra khỏi nhà, chỉ thích chìm đắm trên mạng hoặc ti vi, chúng ta sẽ nói người đó “trạch”. Cách dùng từ “trạch”, là từ Nhật Bản du nhập vào: Ở Nhật Bản, có một vài người rất thích truyện tranh và chơi trò chơi, họ suốt ngày ở nhà, nhốt mình trong trò chơi hoặc truyện tranh. Những người này gọi là “trạch nam”, “trạch nữ”. Sau này khái niệm này du nhập vào Trung Quốc. “Trạch” là tính từ, được giới trẻ Trung Quốc tiếp nhận và sử dụng. Đối với ý nghĩa của chữ “trạch”, cách hiểu của tôi là: Quá nhàm chán nhưng không thể không lên mạng để giết thời gian.”